Poll: No Age Statement whisky: de nieuwe mode in whiskyland

[Piet]

De puntjes op de whisky-i

In samenwerking met Whisky Passion een nieuw onderwerp met een poll, de negende in deze reeks. De volledige stellingtekst staat op blz. 56 en 57 van nr. 3/2013.
Net als de vorige is de stellingen in WhiskyPassion een Pro/Contra stelling. Ook dit keer zullen we in de poll geen extra nuance aanbrengen. Dat kan uiteraard wel in de vorm van commentaar. Want ook de commentaren van de stellingnemers brengen aardig wat nuance aan in de voor en tegenstellingen.

Verkort maar bondig de stelling uit "De puntjes op de whisky-i"
(... zie het originele artikel in WhiskyPassion voor alle argumenten voor en tegen...)

No Age Statement whisky: de nieuwe mode in whiskyland

Clobnair Ceann, PRO: ...Whisky zonder leeftijdsaanduiding (No Age Statement, NAS) er is de jongste tijd heel wat rond te doen geweest.... Kwatongen beweren dat dit komt omdat de distilleerderijen stilaan zonder oude stock komen te vallen; zeker nu ze 'en masse' exporteren naar Azië....
Maar is dat nu allemaal zo erg? Wat mij betreft: nee.
1 - er komen zeer degelijke en zeer betaalbare whiskies op de markt zonder leeftijdsaanduiding.
2 - Bepaalde oude flessen met een indrukwekkende leeftijdsaanduiding (b.v. 1965, 45yo) scoren beschamend laag.
3 - Wat telt is wat in de fles zit en niet wat voor leeftijd er op staat.
En dan hebben we het nog niet over het prijskaartje... Dan gaat het niet meer om het etiket maar om de inhoud. En kwaliteit is zoals het vet op de soep: het komt altijd bovendrijven.


Klaas Verzeilberg, CONTRA: ...Hun opzet lijkt me duidelijk: jongere vaten toch kunnen slijten zonder het 'sexy-zijn' te verliezen...
De Tomatin Decades bijvoorbeeld heeft ook geen age statement. Er wordt echter wel netjes aangegeven welke vaten er precies in de vatting zitten. Zo zou het ook kunnen...
De stocks oude vaten slinken als sneeuw voor de zon, en om toch met iets aparts om de hoek te kunnen komen, hebben ze in Schotland weer iets nieuws gevonden: mooi verhaaltje, fancy labeltje, bij voorkeur nog een leuk doosje eronheen, en kassa!...
Pas op, ik wil hiermee niet aangeven dat NAS-whiskies per definitie niet lekker zijn... ik bedoel alleen dat de prijs soms wel eens buiten proportie gaat voor wat geboden wordt....


Ook hiervoor geldt:

De redactie van Whisky Passion vraagt om reacties en zal er daarvan een aantal, "de meest opmerkelijke en interessante", gaan publiceren. Ik heb hierover contact gehad met Ronald Zwartepoorte, (hoofdredacteur) en hij zal graag gebruik maken van de poll en eventueel reacties uit dit bericht ook publiceren in het magazine.

Houd er dus rekening mee dat wanneer je hier reageert, deze reactie gepubliceerd zou kunnen, kan en mag worden in een van de volgende Whisky Passion magazines.

[totalatool]

Ik heb contra gestemd, omdat het voor mij in elk geval wel duidelijk is dat er voor NAS whiskies veelal inderdaad hoge(re) prijzen worden gevraagd.
Voorbeelden:
- de jonge Macallans worden vervangen door een zeker niet goedkopere reeks NAS whiskies, waar ongetwijfeld jongere vaten in worden verwerkt
- Talisker Storm is duidelijk duurder dan de 10, maar niet ouder
- Caol Ila Moch is duurder, maar jonger dan de 12
- ongeveer alles van Ardbeg (al is hun 10 ook al behoorlijk duur)

Ook opvallend in deze trend:
- de JW range heeft een verjonging doorgemaakt, maar is tegelijk wel duurder geworden.
- HP 10 35cl is bijna net zo duur als een HP 12 70cl
- etc

Waar ik bij die NAS whiskies een beetje bang voor ben is dat langzaamaan de gemiddelde leeftijd gaat zakken, met opeenvolgende batches, waarbij de gemiddelde kwaliteit gaat afnemen. Ik hoop dat de GlenDronach CS geen voorbeeld gaat zijn.

[MarkM]

Ook ik heb contra gestemd. Het lijkt mij meer en meer een verhaal te zijn van het commercieel aantrekkelijk zijn van jonge whisky kunnen gebruiken met oudere vaten om zodoende meer whisky op de markt te kunnen brengen tegen lagere kosten (in sommige gevallen überhaupt op de markt kunnen brengen van voldoende whisky om aan de vraag te kunnen voldoen). Daarnaast ligt het prijspeil van de NAS whiskies soms hoger dan de whiskies met age statement die ze in een core range vervangen (de Macallan NAS serie vind ik zwaar 'overpriced' - zeker ook als je de kwaliteit in ogenschouw neemt).

Dit alles wil overigens niet zeggen dat jonge whiskies altijd minder zijn dan oude whiskies. Echter, ik zou het noemen van vatnummers met leeftijdsaanduiding voor whiskies die gebruikt worden voor de NAS vattings gaarne zien gebeuren (zeker met de zogenaamde limited releases). Dan heb je een beter idee omtrent er wat nu eigenlijk in de whisky zit waarvoor je betaald hebt - hoe oud de afzonderlijke whiskies zijn die gebruikt zijn voor de vatting. Dat dit nog niets over de kwaliteit zegt is duidelijk, maar in ieder geval heb je dan een soort van referentie zoals whisky drinkers - en kopers - die tot nu toe (bijna) altijd hanteerden voor het antwoord op de vraag of een whisky bedrag X wel of niet 'waard' is - naast de vele referenties die op internet gevonden kunnen worden omtrent de kwaliteit van de geboden whisky.

Just my ten cents!
Mark

[Matti]

Ik zou wel pro + contra willen stemmen (prontra?). Ik denk inderdaad (contra) dat de primaire motivatie voor de hausse aan NAS-whiskies de slinkende voorraad is en dat er _gemiddeld_ gezien jongere, kwalitatief slechtere whisky op de markt komt. Deze beweging lijkt mij onontkoombaar als je er van uitgaat dat de whisky-sector over het algemeen streeft naar winstmaximalisatie.

Maarrr, als whisky-liefhebber koop je helemaal niet gemiddeld! Je kiest je flessen meestal op basis van proeven (door jou zelf of via de tasting notes van een ander). En dan komen de goede whiskies vanzelf boven drijven (pro). Je koopt tenslotte geen whisky die niet lekker is of een slechte prijs-kwaliteit verhouding heeft. Er is een reden dat ik 3 flessen Glendronach CS in de kast heb staan en maar liefst 0 flessen Talisker Storm.

Kortom: ik denk niet dat we hier met een daadwerkelijke tegenstelling te maken hebben. De golf in de markt is niet te stoppen (tot de bubbel klapt), maar je hoeft natuurlijk niet slaafs mee te surfen. Jij maakt uiteindelijk zelf de afweging welke whiskies je aanschaft. Misschien loopt het totale aanbod 'goede' whisky wel terug, maar er is nog steeds genoeg om uit te kiezen. En met de real-time invloed van blogs, reviews en fora op het aankoopgedrag van mensen is het voor steeds meer mensen steeds sneller duidelijk wat die goede whiskies zijn. Een slim bedrijf speelt daar op in door simpelweg goede whisky op de markt te zetten en er vervolgens achter te komen dat mensen zelfs bereid zijn daar wat extra voor neer te leggen...

[laddie teun]

Als liefhebber vind ik het gewoon leuk om te weten wat er in de fles zit.
Maar uiteindelijk gaat het mij gewoon om de smaak/kwaliteit van de whisky. ongeacht welke leeftijd. Voor mij bepaalt de smaak wat ik er voor over heb.
We zijn denk ik de laatste pak hem beet 10 jaar erg verwend geraakt met steeds oudere (en meer) mooie malt whisky's. er zijn tijden geweest dat 8 jaar al very old was.
Moet een oudere whisky duurder zijn dan een jongere? Wat mij betreft niet. Dat er meer betaald voor voor een betere whisky vind ik niet raar.

Is de NAS een manier om jongere vaten te slijten? Ongetwijfeld. We zijn inmiddels zo verwend dat als er een jonge leeftijd op zou staan we de fles eerder links zouden laten liggen. Het geeft producenten meer mogelijkheden een constante kwaliteit te handhaven zonder steeds de leeftijd te moeten veranderen.

Voor mij is het heel simpel: proeven. Is het lekker en heb ik de prijs er voor over dan mag hij in de kast, ongeacht welke leeftijd er wel of niet op staat. Maar als liefhebber heb ik heel graag zo veel mogelijk informatie. Neem bijvoorbeeld de Balvenie TUN serie. Geen leeftijd, maar wel info. en een verdraaid lekkere whisky.

de Contra impliceert eigenlijk dat jongere vaten minder goed/lekker/sexy zouden zijn dan oudere vaten.... Daar ben ik het niet mee eens.

[GJR]

Zelf weinig moeite met NAS whisky, zolang de smaak maar goed is. Aan de andere kant ben ik ook wel weer zo'n liefhebber dat ik zou willen weten wat er in zit.

Enige waar ik wel moeite mee heb is de prijzen. Inderdaad vaak hoger (Talisker Storm tov 10 (Ik heb berichten gezien dat dit in sommige andere landen andersom is). Prijs/kwaliteit is erg belangrijk en wordt met de stijgende prijzen steeds belangrijker, gelukkig zijn er tegenwoordig voldoende mogelijkheden om aan samples te komen of ze op festivals te proeven.

Dat de industrie gebruik maakt van de NAS om het gebruik van jongere whisky te maskeren is zo. Heeft nog steeds te maken met de perceptie binnen de gemiddelde klant dat ouder beter is, denk ik.

Probeer zelf, welke whisky/prijs het ook is eerst te proeven voordat ik iets aanschaf of via reviews er achter te komen of dit binnen mijn smaakprofiel past.

[Piet]

... Heeft nog steeds te maken met de perceptie binnen de gemiddelde klant dat ouder beter is, denk ik.

Niet zozeer een kwestie van perceptie maar een feit.

Of je nu kijkt op WB, op MM, WhiskyFun of waar ook, dat ouder gemiddeld genomen veel beter is, is een vaststaand feit.
Dat kan inderdaad niet vertaald worden in dat alle ouderen beter zijn of dat jonger altijd minder is, zeker niet als het een zorgvuldig gekozen blend is van malts.... zoals inderdaad de eerder genoemde voorbeelden van Balvenie TUN1401 en Arran Devil's Punch Bowl. Maar ook deze voorbeelden hebben vast en zeker juist baat bij de toevoeging van oude(re) vaten. Dus om het nu weg te wuiven (laat dat nu net zijn wat de industrie wil )

Een discussie daarover o.a. in: Aantal jaren rijping op vat in relatie tot kwaliteit

[Soundwave]

De eerste keer dat ik het een hele makkelijke poll vind. Absoluut contra. Even los van het feit dat gemiddeld genomen oudere whisky imho lekkerder is (met uiteraard heel wat uitzonderingen) wil ik het ook gewoon weten. Als ik iets drink of eet wil ik weten wat er in zit, klaar. Het alternatief met vataanduidingen vind ik ook prima, maar dan kun je er ook gewoon de jongste leeftijd opzetten of iets van "blablabla with an average age of XX years". Voor de Alpha heb ik een uitzondering gemaakt ivm de verzamelwaarde, maar een Macallan uit de kleuren reeks ga ik nooit aanschaffen. Dan kan leeftijd wel arbitrair zijn voor de kwaliteit, maar kleur vind ik zo mogelijk nog grotere onzin.

[Matti]

... Heeft nog steeds te maken met de perceptie binnen de gemiddelde klant dat ouder beter is, denk ik.

Niet zozeer een kwestie van perceptie maar een feit.

We kapen het topic een beetje, maar ik wil toch even reageren.

Ik denk dat je van beter/slechter alleen kan spreken in termen van smaak. En dat veel mensen de voorkeur geven aan oudere whiskies wil niet zeggen dat er niet ook zij zijn die de voorkeur geven aan de karakteristieken van jongere whisky (en tot die laatste groep reken ik mijzelf, al kan ik ook een goed oudje zeer waarderen). Dus als jij het nu een feit noemt dat oudere whisky beter is ontken je het bestaan van een flinke groep liefhebbers (en mij).

[Piet]

Ik kijk puur naar de (min of meer objectieve) Awards en scores en waar die naar toe gaan.

We kapen het topic een beetje, maar ik wil toch even reageren.

Vandaar mijn verwijzing....

Een discussie daarover o.a. in: Aantal jaren rijping op vat in relatie tot kwaliteit

[WhiskyWorf]

De prijs van de NAS-whiskies zal ook hoger uitvalllen, omdat het meestal speciale uitgaves betreft waarvan minder flessen in omloop worden gebracht dan de (vaak oudere) standaard expressies met leeftijdsaanduiding. Dus naast de leeftijd zal ook de oplage bepalend zijn voor de prijs.

Voor wat betreft de leeftijd van whisky is het ook een kwestie van smaak, dat ben ik eens met Matti. Een voorbeeld: het is bekend dat turfsmaak in whisky afzwakt naarmate de whisky langer in het vat rijpt. Dit kan betekenen dat de liefhebber van met name stevig geturfde whisky vaak de voorkeur geven aan een jongere expressie. Zelf heb ik laatst een 26 jaar oude IB Caol Ila geproefd. Hierin was de turf behoorlijk op de achtergrond geraakt. Hij was boterzacht, maar de turfliefhebbers vonden het specifieke zilte turfkarakter van een Caol Ila te weinig erin terug. Van Wees heeft daarentegen een paar IB's uitgebracht van Tamdhu, slechts 6 tot 7 jaar oud, maar met een heerlijke volle sherried smaak met volop caramel en chocola. Dus het hoeft niet altijd stokoud te zijn.

[Piet]

De prijs van de NAS-whiskies zal ook hoger uitvallen, omdat het meestal speciale uitgaves betreft waarvan minder flessen in omloop worden gebracht dan de (vaak oudere) standaard expressies met leeftijdsaanduiding. .....

NAS waren juist vaak "goedkoper !
Bovendien gaat het hier echter juist om standaard en signature ranges, zoals de hele Macallan-range met leeftijdsaanduiding nu is vervangen door een kleuren-range. Maar ook een Caol Ila Moch, Laphroaig Quarter Cask, etc,... die nu niet bepaald beperkt beschikbaar zijn.

Voor wat betreft de leeftijd van whisky is het ook een kwestie van smaak. Het is bekend dat turfsmaak in whisky afzwakt naarmate de whisky langer in het vat rijpt. ......

Hierover schrijft Robin Brilleman toevallig in de recente WhiskyPassion (pg.19) dat dit vaak zo was/is omdat er destijds een tekort was aan peated mout

[Piet]

... Dus het hoeft niet altijd stokoud te zijn.

Maar wat vind je nu van de stelling (want die gaat juist over niet vermelden van de leeftijd)

[WhiskyWorf]

Voor wat betreft de leeftijd van whisky is het ook een kwestie van smaak. Het is bekend dat turfsmaak in whisky afzwakt naarmate de whisky langer in het vat rijpt. ......

Hierover schrijft Robin Brilleman toevallig in de recente WhiskyPassion (pg.19) dat dit vaak zo was/is omdat er destijds een tekort was aan peated mout

Bedankt Piet, ik zal het nieuwe nummer snel gaan halen en het artikel eens gaan lezen. Maar hoe zit het dan met de Octomore die juist jong (5 jaar) gebotteld is, om hem zo zwaar geturfd als mogelijk te houden?

[Piet]

Bedankt Piet, ik zal het nieuwe nummer snel gaan halen en het artikel eens gaan lezen. Maar hoe zit het dan met de Octomore die juist jong (5 jaar) gebotteld is, om hem zo zwaar geturfd als mogelijk te houden?

Ik zeg ook niet dat daarvan niets waar is hoor. Ik geef alleen aan dat er veel op verkeerde veronderstellingen cq informatie berust. Niet zijnde een groot turf liefhebber, heb ik daar zelf weinig ervaring mee (discussies daarover echter graag niet hierin maar b.v. in Fenolen: Medicinaal, turfachtig en rokerig: Peat (turf), zie ook Turf aroma's en rijping).