De oorzaak is ongetwijfeld het feit dat dit het meest bekend is en wellicht ook voor iedereen het meest herkenbaar in whisky.
Omdat we inmiddels een vrij compleet overzicht hebben van aroma's in whisky mag deze ter verdere completering zeker niet ontbreken.
Het gaat dus eigenlijk om fruit, waaronder vallen vruchten, citrus of citrusvruchten en gekonfijte vormen daarvan maar ook wel de schil en ester en marmelade. Hoewel fruit in whisky (technisch gezien) vooral esters zijn, doel ik hier op de herkenbare esters die vrij komen als je bijvoorbeels een sinaasappel schilt of de schil dubbel vouwt.
Gekonfijte vormen en marmelade zijn vooral zoetig en geconcentreerd en soms zwoel en vaak een duidelijke smaakcomponent.
Vaak zeggen we een whisky is fruitig of citrus-achtig, zonder in detail te treden. Indien mogelijk kunnen we daarin verder determineren en specificeren.
De meest bekende citrus of citrusvruchten, ook wel zuidvruchten, die we in whisky vaak aan kunnen treffen zijn: citroen, sinaasappel, grapefruit, kumquat, limoen, mandarijn, ananas en kiwi.
Andere "zuidelijke" vruchten die we echter niet onder de zuidvruchten benoemen zijn bijvoorbeeld vijgen (vers of gedroogd) en dadels (idem), abrikoos (vers of gedroogd) en de eerder genoemde rozijnen en krenten (zie Sherry boven).
Enkele andere vruchten zijn: Appel, meloen (water-, honing- ), perzik, pruim, kersen (amarene en kir) aardbij en zelfs peer en banaan. Ook druiven vinden we wel terug, vaak onder de noemer "druivig" of "wijnig".
Appel kan verder geel of groen zijn, zijnde zoetig of fris, b.v. Granny Smith en naar vegetatief gaan als bijvoorbeeld "grassig". Ook pruimen zijn vaak vrij specifiek aanwezig en verder thuis te brengen als Reine Victoria of Reine Claude etc.
Sommige van de genoemde vruchten zijn vooral in de geur aanwezig en weer anderen juist in de degustatie of in beide.