Union Distillery do Brasil

[semtex]

Bij deze de tekst hierover van WhiskyPassion.
Normaal gezien zou (voorwaardelijke wijze dus) de whisky van Union Distillery vanaf september ook in de benelux beschikbaar zijn.


Union Distillery: whisky op het ritme van de samba

Terwijl tientallen centimeters sneeuw de Lage Landen zo goed als lamleggen, landt onze vlucht van Belo Horizonte (waar het zowat 38 graden was) in Porto Alegre, waar het kwik toch ook nog 27 graden aangeeft. Onze bestemming: de Union Distillery Malt Whisky do Brasil in Veranopolis. Kerstmis onder een stralende zon en staalblauwe hemel: het leven van een Whisky Passion reporter kan hard zijn… .

“Veranopolis, Terra de Longevidade” staat er op het monument te lezen, wanneer we het stadje in het zuiden van Brazilië binnen rijden. Zou het kunnen dat dit te maken heeft met het feit dat hier de enige distilleerderij op Braziliaanse bodem staat, die single malt whisky produceert? Wat er ook van weze: wanneer de wagen halt houdt voor de deuren van de distilleerderij worden we op die typisch Braziliaanse, warme manier verwelkomd door Luciano Borsato, de manager van de Union distilleerderij. Borsato…de naam klinkt ons verdacht Italiaans in de oren, en dat mag niet verbazen: het zuiden van Brazilië telt heel wat inwoners van Italiaanse en Duitse afkomst die zich daar in het begin van de twintigste eeuw hebben gevestigd. Die Italianen brachten niet enkel hun taal en naam mee naar Zuid-Amerika, maar ook hun voorliefde voor lekkere wijn.

Wereldwhisky
Zo begon de União Monthanesa de Industrias, zoals de firma eerst heette, in 1948 met het maken van wijn en afgeleide producten. In 1972 werd voor het eerst ook whisky gedestilleerd, en twee jaar later veranderde de naam in het huidige Union Distillery. Het is in die eerste jaren wat zoeken en behelpen voor de firma, tot in 1986 een contract voor technische ondersteuning wordt afgesloten met niemand minder dan de Bowmore distilleerderij.

Borsato is terecht trots op zijn whisky die, zo stelt hij, enkel met de beste grondstoffen wordt geproduceerd: helder water uit de bergen van Rio Grande do Sul, turf uit Schotland, en gemoute gerst uit…jawel: België. Als er één whisky het predicaat ‘wereldwhisky’ verdient, zal het deze wel zijn!

We worden al snel meegetroond op een rondleiding door de distilleerderij, waar mijn Braziliaanse wederhelft gelukkig als tolk kan figureren. We no speak Americano was niet enkel een zomerhit op de radio.
Eerste halte is de mashroom, waar enkele arbeiders druk bezig zijn om met grote spanen in de stalen mash tuns te roeren. Handenarbeid die je in Schotland nog zelden ziet.
De stillroom van de distilleerderij is bepaald indrukwekkend te noemen. Een dozijn stills staat netjes op een rij, met klassieke wormtubs om het destillaat te laten condenseren. Een spirit safe is er niet: strenge excise men blijken een Europees privilege (nou ja) te zijn. De new make komt gewoon uit een kraantje gelopen, dat manueel dient omgezet te worden om de middle cut te scheiden van foreshots en feints.
Voorlopig zijn het nog stills van Braziliaanse makelij, zo legt Borsato ons uit; maar binnenkort worden ze vervangen door stills die gemaakt worden door de gekende firma Forsyth uit Rothes. “Een Schotse vertegenwoordiger van Forsyth was onlangs nog op bezoek in de distilleerderij”, lacht Borsato. “Nog nooit een man gezien die op één dag tijd zoveel whisky naar binnen kon werken!”

De nieuwe stills passen in de verhuisplannen voor de distilleerderij. Na meer dan 60 jaar zal Union Distillery Veranopolis verlaten, om zich enkele tientallen kilometer verder te vestigen in Bento Gonçalves, het epicentrum van de Braziliaanse wijnindustrie. “We liggen er dichter bij de haven van Porto Alegre, het is een boomend toeristisch gebied, en we hebben er de ideale ruimte” verklaart salesmanager Volnei Trintinaglia ons. De distilleerderij komt er op het domein van wijnbouwer Cordelier, die nu al een deel van de whisky afneemt om er de blends Barrilete, Old Master en O Monge mee te maken. De blends kunnen ons maar matig bekoren, maar de spumante – de schuimwijn – van Cordelier moet alvast niet onder doen voor de betere Franse champagnes.

Onderweg naar de warehouse komen we voorbij een afdak waar een tiental kleine koperen stills ligt te rusten. Zo klein…dienen die ook om whisky te maken? Volnei lost het mysterie snel op: “Op een andere locatie produceren we ook kwaliteitsvolle, ambachtelijke cachaça. De cachaça die jullie in Europa kennen is vaak een industrieel product, maar wij destilleren die zoals het hoort in kleine koperen stills. Die gaat dan, net zoals onze whisky, voor enkele jaren op eikenhouten vaten. Onze cachaça is niet zozeer bedoeld om de door jullie in Europa welgekende caipirinha en mojito te maken, maar om puur te drinken, net zoals whisky.”

Zoet !
In de warehouses zelf liggen de ex-bourbonvaten hoog opgestapeld. Alleen maar ex-bourbonvaten voorlopig, aan finishen wordt er niet gedaan. Maar er ligt intussen wel twee jaar oude stevig geturfde whisky te rijpen. De whisky van de distilleerderij die niet aan blenders wordt verkocht, wordt als single malt gebotteld na zowat vijf jaar rijping. Opmerkelijk: sommige whisky gaat tegen 38% alcohol in de fles. Hadden wij niet altijd geleerd dat dit minstens 40 % moest zijn om over whisky te mogen spreken? “Hier is dat anders” zegt Luciano Borsato. “Whisky moet hier minstens 36% alcohol hebben, en in tegenstelling tot jullie gekende Schotse whisky is er hier ook een maximumgrens van 54 %”
Het valt ons op dat de vaten hier verdomd dicht bij elkaar liggen opgestapeld. Dat moet toch een hels karwij zijn om die vaten er uit te halen om te bottelen? Maar de Braziliaan met Italiaanse naam stelt ons gerust: “Wij laten de vaten gewoon liggen. Willen we er één bottelen, dan pompen we dat vat eerst ter plaatse over in een ander, leeg vat, om het dan te bottelen of te verkopen.” Het lijkt ons een merkwaardige manier van werken, maar ruimtebesparend is het vast en zeker.

Na de rondleiding nemen Luciano en Volnei ons mee naar de tastingroom; een smaakvol ingerichte ruimte die in geen enkele Schotse distilleerderij zou misstaan. Vooraleer ons aan de whisky te begeven, krijgen we een indrukwekkende reeks cachaças ingeschonken. Zelfs Marcela, nochtans zelf een Braziliaanse, moet toegeven: dit is in niets te vergelijken met de cachaças die je in de winkel vindt. Zelfs de ongerijpte, witte cachaça – nochtans bedoeld om cocktails te maken – is ook puur hoogst drinkbaar. Maar vooral de oudere cachaças, gerijpt op eiken vaten en vaten van balsamohout, kunnen ons enorm bekoren.
Maar we zijn in de eerste plaats natuurlijk gekomen om na te gaan of die Brazilianen wel in staat zijn om degelijke whisky te maken. Beginnen doen we met de standaard Union Club, de officiële single malt botteling van de distilleerderij. Lekker en zacht, zonder al te veel complexen, glijdt deze whisky binnen. Is het omdat we in het land van de suikerrietvelden zitten, dat hij ons nogal zoet overkomt? Alleszins, qua drinkwhisky is hij voor ons alvast geslaagd voor zijn examen, zeker wanneer we rekening houden met zijn jonge leeftijd van amper 4-5 jaar oud.
Het volgende glas voor onze neus is heel andere koek: de new make op vatsterkte. Voor zover de zomerse temperaturen ons nog niet deden zweten, krijgen we het nu echt wel warm. Punchy en vol peper is eerder een understatement. Afsluiten doen we met een tweejarige spirit van wat ooit hun stevig geturfde whisky moet worden. Nou ja, stevig: het is geen Laphroaig of Octomore, maar de turf is alleszins meer dan present en combineert aardig met de zoeterige basissmaak van de Braziliaanse spirit.

Vooraleer afscheid te nemen van de sympathieke ploeg van de Union Distillery, doen we uiteraard nog snel de nodige aankopen. Voorlopig is de whisky en cachaça nog niet in Europa te verkrijgen (al zou daar blijkbaar heel snel verandering in kunnen komen), en een vooruitziend Whisky Passion reporter neemt natuurlijk steeds een lege koffer mee op reis...

[Piet]

Normaal gezien zou (voorwaardelijke wijze dus) de whisky van Union Distillery vanaf september ook in de benelux beschikbaar zijn.

Inmiddels al meer dan een jaar overtijd Stein? Of heb ik wat gemist?