Spirit of Speyside 2024

[Casketje]

Het is zondagavond, weekend voorbij. Morgen opnieuw werken en ondertussen tussendoor nog eens naar de Glenfarclas Family Cask Selection - het laatste event van de week. Hierbij nog enkele notes van de voorbije dagen:

Tamnavulin Exclusive Old and Rare Tour And Tasting Experience
Dat ze hier niet echt gewend zijn om volk te ontvangen is wel duidelijk - de flessen die in hun "pop-up" shop stonden waren de gewone core range en hun wood finishes. Tamnavulin stookt maar rijpt amper iets ter plaatse, het gros gaat naar Invergordon waar het in de warehouses van Whyte & Mackay rijpt. Veel verdwijnt in blends, het is eigenlijk een stil werkpaard van de groep en deed me heel hard denken aan Tomintoul dat enkele mijl verder ligt, en in ongeveer dezelfde periode gebouwd is geweest. Ze zijn van plan een visitor centre te openen tegen 2025-2026, met hopelijk single casks/distillery exclusives, een bar, etc. Leuk om naar uit te kijken dus, vooral omdat het niet zo ver van hier is en wanneer ook Tomintoul hun geplande visitor centre opent kan je ze alle 3 (samen met Glenlivet) op een dagje doen. De tour op zich werd gedaan door de distillery manager, waarna we 2 drams in een racked warehouse mochten proeven - een 2015 bourbon en, als ik me goed herinner een 2008 Matusalem sherry. Wat Matusalem nu precies is is me nog steeds niet helemaal duidelijk - het zou een mix zijn tussen Oloroso en PX en het lijkt wel alsof de benaming enkel gebruikt worden binnen de Whyte & Mackay groep. In dat warehouse lag het trouwens vol met Jura en Dalmore, maar amper Tamnavulin. En het oudste vat dat ze van hun eigen new make nog liggen hadden was van 2006 - wat aantoont dat er binnen de groep niet bepaald een focus gelegd wordt op Tamnavulin single malt. Verder wel een zeer propere en ook moderne distillery. Zo hebben ze onlangs hun Porteus buiten gewipt om een hypermoderne Buhler in de plaats te zetten. Reden: de Buhler kunnen ze tot op 0,001mm regelen, bij de Porteus was dat helemaal niet mogelijk. Nu goed, daarna was de blender van de distillery aan de beurt voor een "Old and Rare" tasting - we proefden een 2000 sherry, een 2010 peated variant en een 1974, die natuurlijk een klasse apart was. Wat wel duidelijk is dat Tamnavulin mooi gerief kan produceren wanneer het de tijd en het juiste vat krijgt, nu maar hopen dat ze dat bij W&M ook ooit inzien.

Glenfarclas Distillery Exclusive Launch
Proeverij van de 107 geleid door Ian McWilliam, sales manager bij Glenfarclas. Toen ik hoorde dat het geen single cask was die ze dit jaar gebotteld hadden was ik teleurgesteld, zeker na de ongelooflijke botteling van vorig jaar. Ik vreesde dat het een 105 zou zijn met een nieuw labeltje maar eerlijk gezegd: hij was zeer leuk. Typisch Glenfarclas met een behoorlijk refill sherry karakter, maar met een mooi zoetje en zeer clean. Toch maar een flesje van meegenomen.

Craigellachie Distillery Tour
Hierna was het tijd voor Craigellachie, maar ik had nog een half uurtje de tijd en besloot om te stoppen bij Glenallachie, dat toch op de weg naar daar lag. Ik had namelijk al redelijk wat rumblings gehoord dat hun festivalbotteling zéér lekker was. Een 2003 (bijna 21 jaar oud dus) die z'n hele leven op een redelijk uitgeleefd sherryvat gelegen had en sinds 2019 op een vers PX vat was gelegd. Nu ben ik zelf nog steeds argwanend op vlak van Glenallachie en Billy z'n finishes, dus wou ik 'm eerst proeven. En ja hoor, het moet gezegd: het is een prachtige dram - één van de betere bottelingen die ik dit jaar al geproefd heb. Natuurlijk is het een sherrybom, maar de smaken zijn zo intens en dankzij z'n initiële rijping op sherry voelt het niet aan alsof ze gewoon 20 liter PX in het vat hebben gegoten - de leeftijd is waarneembaar. £162 in de distillery - wat al bij al best meeviel. Want de festivalbotteling van Craigellachie was een 11 jarige en die kostte £140 - en de Speyburn botteling, een 19 jarige, kostte maar liefst £180. Van beide heb ik een sampletje, en daar blijft het ook wel bij. Nu goed: over Craigellachie: leuk om de distillery bezocht te hebben, ze geven zelf aan dat hun hoogste prioriteit momenteel is om zoveel mogelijk alcohol te stoken. Ruimte voor experimenteren en veranderingen is er niet - volume telt. Opnieuw een distillery waar niks ter plaatse gerijpt wordt, alles gaat naar de "central belt" tegen Glasgow waar 1.7 MILJOEN vaten van de groep liggen te rijpen. Trouwens een steeds weerkerend verhaal bij verschillende distilleries: overal worden warehouses bijgebouwd en hebben ze ruimte tekort. Ooit moet dat allemaal op fles komen uiteraard, dus het lijkt wel alsof er zich een nieuw whiskyloch aan het vormen is gezien de verwachte vraag tegenvalt. Back to Craigellachie: we werden door de distillery geleid, inclusief naar buiten om de befaamde wormtubs te zien. Na een goed uurtje was het tijd voor de tasting - we kregen de 13, de 13 Bas-Armagnac, de 19 en de festivalbotteling - 11 jaar op Oloroso. Het is en blijft een zeer karaktervolle whisky, en de 19 was echt wel een mooie dram, maar de prijzen zijn helemaal onrealistisch. Spijtig.

Tales from Tormore
Na Craigellachie opnieuw richting Grantown, op weg naar Tormore, een distillery waar ik net als vele anderen al tientallen keren voorbije gereden ben. Onderweg gestopt bij Ballindalloch - nog zo'n gelijkaardige distillery waar ik al vaak gepasseerd was maar nog nooit gestopt. Ze hadden een festivalbotteling: hun oudste botteling tot nog toe - cask nummer 4 ooit gevuld uit 2014, first fill bourbon gevolgd door een 18 maand lange finish op rioja. Ik mocht 'm proeven en het was eigenlijk een zeer unieke whisky, veel smaken die ik nog niet eerder had waargenomen in whisky. Ondanks de Dornoch-level prijs (£99 voor 50cl) vond ik 'm toch uniek en leuk genoeg om een flesje mee te nemen voor de verzameling. Ze produceren maximaal 100,000 liter per jaar en gebruiken uitsluitend barley van hun eigen estate, wat dus zeer kleinschalig is. Veel tijd had ik niet om hier te blijven keuvelen, want Tormore roepte. Eenmaal aangekomen kreeg ik meteen een dram aangeboden - een 8-jarige Tormore op 50% gebotteld onder het Whisky Trail label van Elixir Distillers - meteen de eerste botteling sinds ze de tent overgenomen hadden van Pernod Ricard in 2022. Distillery manager Polly Logan hielp om de mensen welkom te heten - een zeer leuke, joviale, goedlachse dame. Verder was er een cooper ter plaatse waar je een vat kon helpen maken, een bar, muziek en een kleine pop-up shop waar je onder andere die 8-jarige kon kopen. Gezien ik het er zo naar m'n zin had gehad, maar een flesje meegedaan. Het tales from Tormore evenement werd gehouden in de "hall" tussen de huizen en de distillery waar oud werknemers verhalen vertelden van back in the day. Toen je de verhalen hoorde uit de jaren '70 en '80 vraag je je af hoe er überhaupt iets gemaakt werd vroeger - de stillmen waren meer dronken dan nuchter zo leek het wel. Tijdens de sessie werden drams geschonken, waaronder een 25 jarige Tormore gebotteld die best te pruimen was. Na het event was de open day zo goed als afgerond maar had ik de distillery zelf nog niet gezien. Sam Douglas, de assistant distillery manager nam me snel mee voor een privérondleiding en tot m'n grote verbazing zag het er best wel proper uit binnenin, hoewel Sam me meteen toevertrouwde dat er al redelijk wat werk was uitgevoerd om het tot op het huidig niveau te brengen. Tormore produceert momenteel nog steeds 2/3 van de tijd voor Pernod en volgens hun recept, om bestaande blenderscontracten na te komen, en daarnaast wordt er al druk geëxperimenteerd met fermentatietijden, gist, snelheid van de stills, etc om zo te kijken welke stijl uiteindelijk optimaal zal blijken voor hun eigen productie. Tegen eind 2026 (of was het 2025) zou er een eerste officiële release komen - ik ben alvast benieuwd.

Traditional Scottish Breakfast in the Glenfarclas Still House
Dit was deze morgen aan de beurt - zeer leuke ervaring om tussen de stills een Schots ontbijt te nuttigen. Uiteraard met bijhorende Irn-Bru en koffie waar je je krant kon door lezen. Host van de morgen was Callum Fraser, Distillery Manager bij Glenfarclas. Een geboren showman zo lijkt wel, want een van de eerste zaken die hij deed was een gigantische Quaich die gemaakt was voor de Spirit of Speyside vullen met een fles van de 107, waarna iedereen een sipje mocht nemen (en een 2e, gezien er nog wat inzat na rondgegaan te zijn). Verder kregen we 2 vatsamples te proeven: een 2000 3rd fill butt gekozen door Callum en een 2004 4th fill butt gekozen door de manager van het Visitor Center. De 2004 was qua kleur net een refill bourbon - niet mijn ding moet ik eerlijk bekennen. Na het ontbijt nam Callum ons mee naar de warehouse waar.. we allemaal een drammetje kregen uit een vat 1954. Ongelooflijke ervaring om zoiets te mogen proeven, direct van het vat. Zeer levendig nog, helemaal niet overoaked, en behoorlijk licht van kleur zelfs. 70 jarige whisky drink je niet elke dag uiteraard, dus opnieuw: zeer dankbaar om dit te mogen meemaken want ik vermoed als dit ooit op fles komt, het onbetaalbaar zal zijn.

Speyburn Manager's Tour and Masterclas
Gezien het Glenfarclas event behoorlijk was uitgelopen, was het snel richting Speyburn voor de Manager's Tour en Masterclass. Ik was er nog nooit geweest en was verbaasd door de locatie, het exterieur en de rust die er heerstte. Wat zeer interessant was was de oude drum maltings die nog steeds in zeer goede toestand bewaard zijn gebleven - een stukje geschiedenis die gebruikt werd tot midden de jaren '60. Verder was de distillery zeer proper vanbinnen, een aanrader om eens te bezoeken - zelfs met kunstwerken van de "guys" die er werken. Ook een van de weinige vrouwelijke stillmen (stillwoman dan maar?) in de industrie. De experience zelf was achteraf gezien z'n geld niet helemaal waard - het was uiteindelijk een gewone tour, maar wat wel leuk was, was dat we maar met 3 waren. Speyburn zelf is trouwens ook één van die distilleries die amper iets op eigen grond rijpt. Samen met Balblair, Pulteney en Knockdhu die in dezelfde groep zitten wordt het meeste centraal beheerd. Na de tour doken we een warehouse in waar we konden kiezen uit 4 vaten om te proeven: een 74, een 78, en dan 2 uit de jaren '90. We moesten wel als groep beslissen welk vat we wouden proeven, en gezien de andere 2 deelnemers werknemers waren van het marketingbureau dat het event in elkaar had gezet, mocht ik zelf kiezen. Uiteraard dan maar voor de 74 gegaan. Opnieuw zeer mooie dram. Daarna was het nog tijd voor de gewone tasting, met de 10, 15, 18, de distillery exclusive en de Spirit of Speyside botteling. Niks gekocht - de distillery exclusive was dacht ik £75 voor een 11-jarige first fill bourbon, maar niet speciaal genoeg om mee te nemen. En die 19-jarige festivalbotteling was al helemaal z'n geld niet waard. Gelukkig eigenlijk.

[Fat Bastard!]

Mooi verslag weer! Leuk om te lezen.
Gaaf dat je binnen hebt kunnen kijken bij Tormore, dat is er toch een die bij velen op het verlanglijstje staat? Bij mij in ieder geval wel.

De absurde prijzen voor de (meeste) speciale bottelingen is een trend die vrees ik nooit meer terug gedraaid gaat worden.
Toerisme in de whisky industrie is booming.

[Casketje]

Was ik nog vergeten schrijven: er komt een visitor centre bij Tormore, maar ze weten nog niet wanneer juist. Zal nog wel enkele jaren duren vermoed ik. In ieder geval zeer leuke, down-to-earth mensen daar, dus da's al zeker een plus.

En ja de prijzen.. Glenallachie was de enige waar ik de prijzen als iets naar beneden heb zien gaan - hun "normale" hand fill was dacht ik £97 voor een 12 jarige, terwijl dit vorig jaar nog £110 of £120 zelfs was. Maar natuurlijk met gewiekst zakenman Billy aan het hoofd is dat geen verrassing.

[Raymond CS]

Mooi verhaal krijg gelijk zin om weer terug te gaan.

[Fat Bastard!]

Mooi verhaal krijg gelijk zin om weer terug te gaan.

Nou! Ik ook!!!....oh, wacht eens.......

[Tom2]

Mooi verhaal krijg gelijk zin om weer terug te gaan.

Nou! Ik ook!!!....oh, wacht eens.......

Ik ben hier nog, tot vrijdag.