Prijs malt vs grain-whisky

[Michiel87]

Hoe komt het eigenlijk dat het prijsverschil tussen een 30 à 40 jaar oude single malt zo verschilt van een 30 à 40 jaar oude grain whisky? Ik zou denken dat de grootste kostenposten gelijk zijn voor malt en grain: opslag in warehouses voor zo'n lange tijd, bottelen, transport, belasting over de alcohol, etc. Een andere wijze van distilleren en een andere grondstof kunnen natuurlijk een ander kostenplaatje opleveren, maar dat zal toch niet zo'n groot verschil opleveren? Bij mijn weten zijn er veel minder (bekende) graindistilleerderijen, en is er een ruime keuze uit maltdistilleerderijen. Of komen we dan toch weer uit op 'wat de gek er voor geeft' en is nu eenmaal een single malt veel gewilder dan een single grain... Zelf vermoed ik het laatste, maar ik ben wel benieuwd naar andere ideeën.

[Piet]

Michiel,

Ik denk dat het twee factoren zijn. Wat je al aangaf het 'wat de gek er voor geeft' effect speelt hier niet mee omdat er geen schaarste is en die waarschijnlijk ook niet te creëren is.
De andere factor is mijn inziens toch wel degelijk de kostprijs van de grondstoffen. Gerst is (was ?) veel duurder dan Mais en een aantal andere granen (heb ik altijd geleerd). Hoeveel procent dat dan van de totale kostprijs uit maakt weet ik niet, maar dat neemt niet weg dat het met inflatiecorrectie en samengestelde interest zeker verantwoordelijk zal zijn voor het genoemde verschil.

Echter als ik nu naar Marktprijzen van Granen kijk dan blijkt gerst goedkoper te zijn Dus wie weet gaat dit over 10, 20, 30 jaar de zaak omkeren (zie ook Graanprijzen).

Ik hoor ook graag een professionele mening hierover !

[Michiel87]

Ok, dat klinkt interessant. Ik ben ook benieuwd naar de mening van iemand met een economische achtergrond.

Maar, ik denk eigenlijk dat 'wat-de-gek-ervoor-geeft' wel meespeelt. (@ Piet: Net zoals het concept van Bataviastad - zegt mijn vrouw.) Ik bedoel dat malt toch een stuk hoger aangeschreven staat dan grain, en daarnaast kun je zeggen dat iedere distilleerderij (en/of botteling) uniek is. Hier wordt ook vaak wel nadruk op gelegd, waardoor toch een soort schaarste wordt gecreëerd. Dénk ik. Maarja, ik heb geen verstand van dat soort economische dingen.

[JayDie]

Zie ook een reactie over de graanprijs en de doorwerking daarvan in: "Dan weer koud, dan weer nat, dan weer droog..."

[Bruich-lad]

Hoeveel granen gaan er eigenlijk in een fles whisky? Om de prijs ervan echt significant te maken moet dat volgens mij dan wel redelijk wat zijn. In brood lijkt me het effect in elk geval directer.

[Piet]

Hoeveel granen gaan er eigenlijk in een fles whisky? Om de prijs ervan echt significant te maken moet dat volgens mij dan wel redelijk wat zijn. In brood lijkt me het effect in elk geval directer.

Ik neem aan dat je op het gewicht doelt van de hoeveelheid graan.
Daarover vind ik niet veel. De whiskymakers op het forum moeten dat weten maar of ze dit ook lezen ?

In De Chemie van Schotse maltwhisky. Robin Brilleman vind ik wel iets in de richting:

Blz.26 ... Oogsten kunnen mee- maar ook tegenvallen. Een tegenvallend jaar was 2002. Er was in de herfst te weinig zon geweest, zodat de gerst minder zetmeel bevatte. Om een voorbeeld te geven: normaal wordt er uit 1000 kilo mout 450 liter absolute alcohol verkregen. In het jaar 2002 lag die opbrengst 50 liter lager.

Nu weet ik niet hoeveel kilo gerst er nodig is om 1000 kilo mout te krijgen maar ik neem aan dat dat iets minder is omdat het gerst geweekt wordt en nog even doorgroeit (ontkiemt) om mout te worden.
Ik moet zeggen dat ik meer had verwacht.
Dan heb je dus 1000 kilo mout nodig voor ± 900 liter whisky met een abv van 50% zeg een wat oudere Cask Strength of ruim 1100 liter voor whisky van 40%.
Zeg 1 kilo gerst per liter whisky. Gezien de verhouding (die ik niet ken) tussen gerst en mout kan het alleen maar gunstiger zijn.

[liefmans]

om te mouten rekent men gemiddeld uit elke kilo gerst 850g mout, het opgenomen water wordt weer verwijderd tijdens het eesten (zelfs nog een beetje meer) en een deel van de massa wordt gebruikt om te groeien. De worteltjes die aan de korrel komen worden ook weer netjes verwijderd voordat de mout bij de gebruiker komt.

Ondanks het feit dat mouten in een moderne installatie niet meer arbeidsintensief is blijft het nog steeds een proces dat veel energie gebruikt, vooral het eesten.

1000 kilo gerst komt dan op 382,5 LPA is 607 liter new make op 63% (standaard vul sterkte van de vaten)
dit komt op 797l 10 jaar oude whisky op 40% aan 2% verdamping per jaar

kom dan voor 1l 10 jaar oude whisky op 1,25kg gerst

Hoewel dit altijd leuk is om na te rekenen mogen we niet vergeten dat de prijs van de new make maar een fractie is van de prijs van een fles in de winkel

[Piet]

om te mouten rekent men gemiddeld uit elke kilo gerst 850g mout...

Ha, interessant om te weten dat het net de andere kant op gaat dan ik had gedacht

Hoewel dit altijd leuk is om na te rekenen mogen we niet vergeten dat de prijs van de new make maar een fractie is van de prijs van een fles in de winkel

Los van alle kostenposten bedacht ik me ook dat de laatste jaren de energierekening wellicht een steeds groter deel van de kosten gaat uitmaken want er wordt natuurlijk heel wat energie gebruikt tijdens de productie.

[JayDie]

om te mouten rekent men gemiddeld uit elke kilo gerst 850g mout...

Ha, interessant om te weten dat het net de andere kant op gaat dan ik had gedacht

Hoewel, zoals je eerder schrijft, de gerst eerst geweekt wordt, dan even doorgroeid, wordt hij vervolgens wel gedroogd. En dat droge spul weegt 'niets'...