Wat maakte whisky vroeger zoveel beter dan nu?

[shadowcollector]

Over 20 jaar is nu ook vroeger..., oftewel velen van ons hebben een blik op jaren 50,60,70 staan en we vergeten voor het gemak maar even dat jaren 80 ook al 30 jaar geleden was. Was de whisky in de jaren 80 slecht? Nee, alleen anders dan de jaren ervoor. Maar de klassiekers van de jaren 80 en 90 moeten nog benoemd worden. Ik denk dat we kortzichtig zijn als we denken dat het vroeger beter was. Dat beeld creëren we zelf en houden we ook nog eens lekker in stand door allemaal te blijven speuren naar whiskies uit die periode.

Ik ken maar weinig liefhebbers die zich bezig houden met de toppers van de toekomst. Er is een vele grotere hoeveelheid whisky beschikbaar. Prijzen zijn anders en even een rijtje single malts proeven van vintage 1988 is niet te doen. Het aanbod is te groot.. Dat zorgt ervoor dat het nog wel wat jaren kan duren voordat we met zijn allen erover eens zijn welke releases uit die periode niet te missen zijn. Flessen die nu redelijk (on)betaalbaar zijn, echt goed van kwaliteit (de keuze die we nu hebben is zo velen malen groter dan in de jaren 60 / 70) klinken niet zo sexy als een samaroli uit de 70's of een bowmore uit de roemrijke periode maar dat zijn de toppers van de toekomst.

Ardbeg cadenhead release, de gouden labels van Cadenhead, port charlotte aart apeldoorn, karuizawa uit de 80's. Glendronach begin 90's is ook top, SMWS die nu en dan toch echt wel iets leuks uitbrengt, Signatory en TWA. Allemaal hebben ze zo nu en dan toppers erbij zitten. Iets wat blind prima tegen een 60's of 70's fles op kan boksen. En zo zijn er in elke prijsklasse wel whiskies te vinden waar we nu niet echt naar kijken.

Waar we vanaf moeten is teveel terug kijken en proberen vooruit te kijken, wat speelt er nu. Wat is de topper van de toekomst. Wij creëren dat zelf, alles wat we nu hoog scoren zal op een gegeven moment gezocht worden. Onze verhalen over hoe lekker of bijzonder iets was zal op een gegeven moment meewegen in een speurtocht nog flessen die bijzonder waren. Over 50 jaar is alles van voor 2000 bijzonder. Dan is 50's, 60's en 70's helemaal niet meer bereikbaar of van belang.

Maar het is niet sexy om tijdens een BYOB met een mid 90's fles aan te komen. Over 20 jaar wel maar dan kunnen we die fles niet meer betalen en kijken we met weemoed terug naar deze periode. Want poeh hey; wat konden we toen toch lekkere whiskies drinken....

[avdboom]

http://www.lawhiskeysociety.com/pages/Black-Bowmore-Blind-Tasting

Haha... Leuk artikel! En inspirerend...

[thijs100]

http://www.lawhiskeysociety.com/pages/Black-Bowmore-Blind-Tasting

Een leuk artikel dat eens in de zoveel tijd weer opduikt Waar zeker ook wat waarheden in staan, maar wie de moeite neemt om even op de verschillende gedronken whisky's te klikken, ziet dat de Black Bowmore toch echt veel beter scoort dan de andere (ook niet minne) whisky's.

[bert73]

Vanwaar deze waarneming??
Een mooi voorbeeld vind ik nog altijd Ardbeg. De jaren 60 en 70, stuk voor stuk toppers, vanaf de jaren 80 is het veel minder. Ook bij andere merken.
Hebben de vaten er ook mee te maken???

[nigel_tufnel]

Ik denk inderdaad ook niet dat het vroeger noodzakelijk beter was.
Wel gaat de ambacht er een beetje uit. Alles wordt geïndustrialiseerd en geautomatiseerd.
Op die manier is alles constanter maar is de kans ook kleiner dat er iets speciaals/unieks gebeurd.
Er worden uiteraard nu nog steeds schitterende whisky's gemaakt maar daar zit voor mij niet het probleem.
Oude whisky's zie je steeds minder en minder en deze goede oude whisky's hebben toch net iets meer.

En vooral: de prijzen zijn belachelijk geworden.
Als je zag wat je 5 jaar geleden kon kopen voor 200 euro dan is het nu huilen met de pet op.
En dat maakt het voor mij vroeger zoveel beter dan nu: de prijs.
En het feit dat je niet naast je computer of smartphone moest slapen om een nieuwe release te bemachtigen.
Neem de ratings van Serge Valentin bijvoorbeeld.
Vroeger kon je gerust oude reviews afschuimen en 90+ whisky's kopen aan de originele prijs, weken of maanden na de review.
Als er nu een whisky is die 90+ scoort is hij binnen een paar uur uitverkocht.

[Reichenbach]

Vatmanagement
Ook in vatmanagement zijn productieverbeteringen doorgevoerd.

Waarom maken de Schotten vooral gebruik van tweede- en derdehands vaten? Traditie zal een rol spelen. Maar waarom worden er eigenlijk nauwelijks nieuwe vaten ingezet, net als bij bourbon?

[defeatless]

Vatmanagement
Ook in vatmanagement zijn productieverbeteringen doorgevoerd.

Waarom maken de Schotten vooral gebruik van tweede- en derdehands vaten? Traditie zal een rol spelen. Maar waarom worden er eigenlijk nauwelijks nieuwe vaten ingezet, net als bij bourbon?

Ons bin zunig

Om kort te gaan.

En de amerikanen mogen (om de houtindustrie te sponsoren) hun vaten maar één keer gebruiken. Dus dat kan mooi voor een 'klein' prijsje (vroeger, tegenwoordig wordt er nog best wel wat gevraagd voor een tweedehandsje) overgenomen worden.

Over vaten en dergelijke: Alles over vaten topic

[caskstrength]

In Schotland worden niet alleen 2e- en 3e-hands vaten gebruikt. First fill komt ook regelmatig voor. Dit was vroeger al zo, en is nog steeds zo. Overigens heeft first fill een sterk effect, dat niet altijd en in alle opzichten het gewenste effect heeft. Zo gaat er veel van het karakter van het distillaat verloren als je te lang laat rijpen. Lange rijping is dan weer nodig om bepaalde zware zwavelachtige tonen uit de drank te halen (vaten doen dit, maar ik heb nog nooit gelezen of gehoord dat first fill-vaten dit sneller doen dan refills).

Al met al niet altijd even eenvoudig dus.

[Dre]

Overigens heeft first fill een sterk effect, dat niet altijd en in alle opzichten het gewenste effect heeft. Zo gaat er veel van het karakter van het distillaat verloren als je te lang laat rijpen. Lange rijping is dan weer nodig om bepaalde zware zwavelachtige tonen uit de drank te halen (vaten doen dit, maar ik heb nog nooit gelezen of gehoord dat first fill-vaten dit sneller doen dan refills).

Hoe zit dat dan met Bourbon? Dat móet altijd op nieuwe vaten, betekent dat dan dat er veelal best wat van het originele karakter verloren gaat en de new make écht wezenlijk anders smaakt dan de uiteindelijke bourbon?

[caskstrength]

Met name Europees Eiken geeft veel tannines prijs, waardoor de drank die er in zit nogal bitter kan worden. Dat komt bovendien het distillaat niet ten goede.
Bourbon moet in Amerikaans Eiken rijpen. Dat geeft minder harde tonen af, maar alsnog kan dat gaan overheersen met vanille, honing, (ceder)hout, en dat soort tonen. Dit kan dus ook de bourbons wel beïnvloeden. Doordat bij bourbons vaak gebruik van rogge wordt gemaakt, heeft bourbon wat mij betreft een wat aparter karakter (met kruidigheid van jenerbes, dennenaalden, etc.), waardoor dit minder snel vervaagt. Toch kan dit ook hier plaatsvinden. We hadden bij de VBT een bourbon, die aardig lang in het vat had gezeten en waar volgens sommigen de sporen van het vat aan de "zware kant" waren (enkelen vonden hem droog/bitter).

[Dre]

Bedankt, duidelijk verhaal!

[shadowcollector]

In Schotland worden niet alleen 2e- en 3e-hands vaten gebruikt. First fill komt ook regelmatig voor. Dit was vroeger al zo, en is nog steeds zo. Overigens heeft first fill een sterk effect, dat niet altijd en in alle opzichten het gewenste effect heeft. Zo gaat er veel van het karakter van het distillaat verloren als je te lang laat rijpen. Lange rijping is dan weer nodig om bepaalde zware zwavelachtige tonen uit de drank te halen (vaten doen dit, maar ik heb nog nooit gelezen of gehoord dat first fill-vaten dit sneller doen dan refills).

Al met al niet altijd even eenvoudig dus.

Zeker niet eenvoudig, die lange rijping zorgt inderdaad voor een afname van zwavelachtige tonen, maar dit komt door de verdamping en niet door de werking van het vat. Dus een 1st of 2nd fill zou in die zin weinig uitmaken. Beide zouden een gelijkmatige afname laten zien in de zwavel tonen mits de termijn van rijping gelijk is. Al zullen er altijd weer verschillen optreden door de werking van hout, temperatuur, luchtvochtigheid enz.

Verder was het vroeger niet zo raar om een vat te behandelen met sulfur om bepaalde bacteriële groei tegen te gaan. Wetende dat sommige vaten 3 of 4x gebruikt worden en je 60 jaar later nog steeds zo'n vat tegen kunt komen is het ook niet raar dat de smaak van whisky aan het veranderen is.

Zo zijn er nog wel andere middelen gebruikt die van invloed kunnen zijn op de smaak van whisky. En dan hebben we het niet eens over het feit dat er hier en daar nog wel wat sherry of iets anders in een vat heeft gezeten. Komt nog bij dat tot begin jaren 70 er nog vaten gevuld met sherry naar de UK werden gestuurd voor botteling en daarna dit niet meer in de UK plaats vond, dus is vanaf dat moment de aanlevering van vaten ook veranderd.

[Reichenbach]

Bedankt, duidelijk verhaal!

Ook bedankt voor deze toelichting.

[bert73]

Bedankt allemaal voor de leerzame reacties!!!!!