Nut en interpretatie van Whisky scores

[JayDie]

Wat ik niet snap is hoe je 'beleving' kan scoren. Dus het meer waarderen van een whisky levert voor mijn geen nieuwe punten op.

Klopt, wat je zegt in jouw scorepatroon. Maar precies ook om wat Django zegt: het scoren van de whiskies is eigenlijk bizar... De range < 70 wordt eigenlijk nauwelijks gebruikt... Daardoor moet Jim Murray nu met halve punten gaan werken

Daarom zou je, naarmate je meer proeft en dus meer vergelijkingsmateriaal ontwikkelt, een whisky lager kunnen beoordelen dat je eerder deed.

Soms is het zo dat een whisky die net open gaat anders smaakt dan een 2e of latere dram. Dan kan het toch dat je hem een volgende keer lekkerder / beter vind? Er zal vast een reactie plaats vinden door de zuurstof, etc... Daardoor zou je hem dus hoger kunnen gaan beoordelen.

Gaat dus denk ik niet zozeer om de 'beleving', maar wel de omgevingsvariabelen. Deze kunnen anders zijn dan wanneer je de whisky voor de eerste keer proefde.

Verder gebruik ik onderstaande kit als hulpmiddel

Zie daarvoor: "The Scotch Whisky Aroma Nosing Kit voor de liefhebber ?"

[Piet]

Naar aanleiding van een opmerking van René in Glentauchers 35yo, 1975/2010, TWA heb ik een kleine aanvulling geplaatst in: Aanwijzingen voor het maken van proefnotities.

Niet zozeer een verandering dan wel een aanvulling omdat het deels al te doen gebruikelijk was om met "ranges" of bereiken, te werken i.p.v. met exacte scores op één punt nauwkeurig.
Ik deed het al voor whiskies waarvan ik alleen een sample geproefd heb.

Eigenlijk komt het dan neer op een 10-sterren-systeem waarbij alles onder de 56 één ster heeft en je dus 9 sterren kunt vergeven voor alles boven de 55. Twee sterren is dus net het drinken waard (of wellicht niet eens) en 10-sterren vertegenwoordigd de absolute top.

Tien sterren "leest" wat lastig (vandaar de spaties er tussen) maar 5 vind ik persoonlijk té grofmazig.
In elk geval passen de 10 sterren prima in de tot nu toe gebruikte poll.

[TheFrankMan]

Voor de duizendste keer. Smaken verschillen

[Piet]

Voor de duizendste keer. Smaken verschillen

En wat bedoel je daarmee te zeggen @TFM ? Dit is wel heel makkelijk !

Dat "Smaken verschillen" is inmiddels wel een veel gerepeteerde dooddoener in deze context, daarover gaat nu juist de discussie.

Heb je wel even de tijd genomen om te lezen wat er over gezegd wordt.
Bijvoorbeeld over objectiviteit van een score ? Dat gaat juist over een objectieve score los van eigen smaak of voorkeur, toch ?

[Piet]

In Edradour 10yo 40% OB (± 2003) schreef ik vandaag toevallig:

....Derhalve moet ik mijn score van 82 herzien. Maar naar wat ?
Wellicht ergens in de 60 range, maar dan nog steeds zou je van wasmiddel in je whisky moeten houden. Of je dient het te zien als karakteristiek.
Na wat speurwerk blijkt ook dit vaker voor te komen, althans gekomen te zijn bij Edradour.
Ik onthoud me maar even van een score.

Een interessante verhandeling met een vergelijk van scores met sterren is hier te vinden: The nature of whisky scores, forget about political correctness.

70-74: drinkable but bland, simple, uninteresting. Can also have one or two obvious flaws.
60-69: there are quite a few obvious flaws but it’s still kind of drinkable.

Volgens deze scores (in het verlengde van maar met wat meer details dan die van Michael Jackson) zou ik deze Edradour inderdaad ergens in de 60 of wellicht net 70 kunnen scoren. Hij is nog steeds drinkbaar maar wel met een duidelijke MAAR.

P.s: Deze link is ook toegevoegd in: Aanwijzingen voor het maken van proefnotities. Daarin staan ook nog links naar vergelijkbare score-systemen.

[Piet]

Ah, dit is me uit het hart gegrepen over de objectivering van scores.

Gelukkig is het artikel bijna anderhalf jaar ouder dan mijn originele bericht hierover in dit onderwerp anders zouden boze tongen me nog kunnen beschuldigen van plagiaat of niet origineel zijn.

Tasting: how to make your inherent subjectivity a little more consistent

Hierin ook een bevestiging van hetgeen ik doe (en op het forum plaats).
Namelijk scoren in vergelijking met mijn ‘benchmark’, en dus ook eerder gescoorde whiskies. En in principe alleen scoren op basis van meerdere malen proeven (zie ook Welk glas en waar te koop? ).
En ook helemaal eens met:

Oh, one last thing and as I wrote several times before, I believe scores should always come with tasting notes that will explain why you scored

[Roel]

Ik scoor min of meer tegen wil en dank omdat zo veel anderen ook scores geven. Dat vind je misschien gek, maar mensen willen vaak gewoon graag scores zien. Laat ik het zo zeggen: ik scoor wel maar neem het niet te serieus.

Het probleem met scoren is, het is al vaker gezegd, de subjectieve kant ervan. Een score is alleen informatief als je dezelfde smaak hebt als degene die de score gegeven heeft. Wij aficionado's zullen het in het algemeen wel eens zijn over de vijfjes en de zesjes, maar daarboven wordt het toch moeilijker.

Ik zie het liefst een beschrijvende, niet beoordelende vorm van scoren, zoals het systeem van Wishart. Dat vind ik helaas nog iets te ingewikkeld voor dagelijks gebruikt. Eenvoudiger is het SGP-systeem. Voor mezelf maak ik onderscheid naar twee hoofd-invloeden: turf en sherry. Heel bruikbaar omdat ze beide van zeer grote invloed kunnen zijn en breed genoeg om een heel scala aan aroma's te dekken.

Als ik zelf scoor, maak ik meestal eerst een uitgebreide proefnotitie. In het ideale geval weet je na het lezen van zo'n notititie precies wat je kunt verwachten.

[Piet]

Niet direct een score systeem maar wel zoiets als de SGP-indeling.
Score zegt iets over kwaliteit, dat doen SGP, en Classificatie niet.

In The World Atlas of Whisky, introduceert Dave Broom zijn "Smaakvelden".
Iets minder detail dan de SGP maar wel sprekender door groeperingen als: "Geurig & Fleurig", "Moutig & Droog", "Rijk en Rond", "Rooke & Turf" etc... Zie mijn opmerking aldaar ook.

[Kay]

Een vraagje aan mensen die gewend zijn om met punten op een schaal van 1 tot 100 te werken: Nemen jullie prijs ook mee in jullie oordeel, of gaat het puur om de vloeistof en niets anders? Ik heb de neiging om een whisky met een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding (een Laphroaig Quarter Cask bv) een hoger punt te geven als een whisky die in feite even lekker is maar vier keer zo veel kost. Moet ik dat helemaal uit mijn hoofd zetten?

[johan brugge]

Ik scoor puur op smaak, niets anders.

[I_SPEY]

Een vraagje aan mensen die gewend zijn om met punten op een schaal van 1 tot 100 te werken: Nemen jullie prijs ook mee in jullie oordeel, of gaat het puur om de vloeistof en niets anders? Ik heb de neiging om een whisky met een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding (een Laphroaig Quarter Cask bv) een hoger punt te geven als een whisky die in feite even lekker is maar vier keer zo veel kost. Moet ik dat helemaal uit mijn hoofd zetten?

Kay, het is de bedoeling dat je zo zuiver mogelijk probeert weer te geven, hoe je over 'n bepaalde whisky denkt, dwz aan 'm ruikt(liefst langer dan korter!), 'm proeft - zonder én met water (eventueel, maar op beide manieren verdient de voorkeur ivm het komplete plaatje van de betreffende whisky). En die neiging, die jij hebt is begrijpelijk, maar (zeker) niet in alle gevallen. Zoals je bijv. aangeeft, dat 'n Laphroaig QC een whisky is met een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding en je die een hoger punt wil geven als die..etc, is heel goed te begrijpen, maar dat wil niet zeggen, dat bijvoorbeeld 'n Laphroaig van 30yo, die veel duurder is dan de QC, in verhouding minder zou zijn dan 'n Laphroaig QC, die veel goedkoper is. De smaak, de hele entourage mbt de 30yo is rijker én duurder dan de QC! Dit is 'n groeiproces en dat gaat, mits je geduldig bent, langzaam/sneller, al naar gelang jouw eigen maatstaven(hier komt het geld erbij, jammergenoeg, maar wel zeer begrijpelijk)
Hetzelfde geldt voor het volgende: 'n whisky, die 20yo is en € 99,99 kost is per definitie niet beter/slechter dan 'n whisky die 12yo is en € 69,99 kost. En dan (voor mij althans, maar ik denk, dat het voor vele whisky-aficionado's geldt) de onuitgesproken, belangrijkste regel: jouw mening over 'n whisky is voor jouw van belang, niet voor je vriend, vader of opa! En als dat niet dezelfde mening is, is het jammer, maar zo is het en niet anders! Als smaken overeenkomen, prachtig, als ze samen niet overeenkomen, nog mooier Stof tot praten, vergelijken en (eventueel) berusten!
De een ontdekt meer in 'n whisky dan de ander. De ander ontdekt minder in 'n whisky dan z'n vriend ontdekt.
Interessant en onuitputtelijk, imho.

Whisky heeft - in wezen - niets met geld te maken, geld heeft erg veel met whisky te maken!

[Piet]

..Whisky heeft - in wezen - niets met geld te maken, geld heeft erg veel met whisky te maken!

Zo is tie. Een objectieve kwaliteitsscore staat los van de prijs.
Zie ook Prijs/kwaliteit verhouding en waar voor je geld Kay.

[Kay]

Duidelijk antwoord, dank Leuk om te zien dat er blijkbaar ook nog geprobeerd wordt om de term prijs/kwaliteit verhouding in cijfers uit te drukken.

[JayDie]

Ik scoor puur op smaak, niets anders.

Ik ook, en iedereen scoort weer op z'n eigen manier met z'n eigen referentie. Wel kun je natuurlijk ook een prijs/kwaliteits-oordeel koppelen aan je dram.

Maar we wijken af...

[Roel]

Nemen jullie prijs ook mee in jullie oordeel, of gaat het puur om de vloeistof en niets anders?

Een whisky van 85 punten zou gewoon beter moeten zijn dan een van 75 punten, ongeacht de context. Dus nee, de prijs speelt in mijn score geen rol. In mijn eindoordeel wel: niets triggert me meer dan "bang for your bucks". Ach ja, blijf een Hollander hè...