Whisky van eigen bodem (NL): Rondleiding Zuidam (Millstone)

[DiXi]

Mogelijk wel interesse!

[Skiddilly]

Mijn vervoer is geregeld Heb er zin an Paul

[caskstrength]

Yep, ik zie er ook naar uit

Mochten er nog mensen mee willen: het kan nog, maar dan moet je snel zijn. Stuur me dan aub een PM.

[Peter_vintage1992]

Dit was super gaaf! zeker voor herhaling vatbaar!

[caskstrength]

Dit was super gaaf! zeker voor herhaling vatbaar!

Yep! Ik zal straks of morgen een verslagje met wat foto's posten

[Nederland-paraat]

Ik geloof dat we 3,5 uur na de start er uit geknikkerd werden. Gelukkig was het glas nog niet leeg en werd het een DVO (drammetje voor onderweg).

[Wouterk]

Hoihoi, ben erg benieuwd hoe het was. Jammer genoeg kon ik er niet bij zijn.

[caskstrength]

Hierbij het verslag. Op- of aanmerkingen (correcties van de deelnemers) graag per PB, dan pas ik het aan

Verslag rondleiding Het Whisky Forum bij Zuidam Distillers, Baarle-Nassau.

Om 15:00 uur stipt begon de rondleiding, gegeven door mede-eigenaar en Master Distiller Patrick van Zuidam. In de centrale ontvangsthal zette Patrick het geschiedenis van het bedrijf uiteen. Dit is gekenmerkt door passie voor het vakmanschap: Zuidam is als eerste weer jenever beginnen te distilleren, waar andere bedrijven vaak ingrediënten aan alcohol toevoegden. Geleidelijk is Zuidam vanwege diversificatieredenen in 1994 met het distilleren van whisky begonnen.

Zuidam is aan het uitbreiden, wat door Patrick werd toegelicht. In de distilleerhal was dit goed zichtbaar: het was er goed volgebouwd, maar geenszins storend. Sterker nog, het geeft een goed beeld van de drukte in deze distilleerderij.
In de distilleerhal werd het distillatieproces van jenever, maar vooral whisky uitgelegd. Daarbij bleek dat Zuidam een aantal zaken anders doet dan de vele Schotse distilleerderijen, die qua proces en ingrediënten steeds meer naar elkaar toe schijnen te groeien. Zo heeft Zuidam dit jaar voor het eerst gerst ingezaaid, om zelf het gehele proces te kunnen bepalen. Mogelijk zal er in de toekomst golden promise worden gezaaid.

De processtappen zijn dermate ingericht, zodat er voor Patrick een zo goed mogelijk distillaat uit komt. Dit is een fruitig distillaat, wat iedereen mocht ruiken en proeven. Zelfs met 74% alcohol (!!) was het heel goed verdraagbaar. De stappen die deze fruitigheid bevorderen zijn de volgende:

- De wort wordt in tegenstelling tot vele andere distilleerderijen niet gefilterd, waardoor het maximale gehalte aan fruitige tonen behouden blijft. De wort wordt uiteindelijk wel helder door continue filtering in de mashtun.
- Ook het gistingsproces is erg lang (één week, in tegenstelling tot 48 uur bij de meeste Schotse distilleerderijen).
- De snelheid van distilleren (de throughput) is erg laag. Waar Macallan per uur 37 liter pure alcohol distilleert, Glengoyne op ca. 8 liter zit, doet Zuidam iets meer dan 2,5 liter pure alcohol per uur.
De vorm van de stills heeft volgens Patrick niet zo’n grote invloed op het karakter van het distillaat. Hij gaf aan als je de vloeistof er met een grote snelheid door de ketel ramt, het kopercontact (om zwavel te verliezen) er sowieso nauwelijks is, laat staan dat er reflux kan zijn. Om een voorbeeld te noemen: Glenmorangie (met de grootste stills in Schotland) zou ook een prima zware, foezelachtige sprit kunnen maken als ze maar snel genoeg distilleren. Lijkt me wat in te zitten, maar sowieso voer voor discussie onder de master distillers
Grappig was hoe Patrick vertelde over de selectie van de foreshots na distillatie: als het naar bisonkit ruikt, komt het in de foreshots terecht. Er wordt wel gemeten, maar veel meer vertrouwd op de menselijke inschatting.

De opslaghallen waren ook zeer interessant. Na in Amerikaans Eiken en Europees Eiken vaten te hebben gesnuffeld, gingen we het pakhuis in. De vaten zijn er 4 tot 5 hoog gestapeld. De meeste vaten zijn butts of hogsheads. Er wordt gebruik gemaakt van Amerikaans Eiken en Europese Zomereik en Europese Wintereik. Patrick legde uit dat de zomereik voor meer tannines en minder aroma zorgt, en de wintereik juist voor minder tannines en meer aroma. Verder werd uitgelegd dat Zuidam het liefst gebruik maakt van nieuwe(re) vaten vanwege de grote afgifte van smaak (in tegenstelling tot re-refills). Opvallend is dat (bijna?) alles 2 jaar in geheel nieuwe vaten gaat. Patrick legde dit toepasselijk uit met het principe van een theezakje meerdere malen gebruiken. Hij wil in principe steeds beginnen met een nieuw theezakje (vat), dat heel veel en pure smaken afgeeft.
Ook werd het thema sherryvaten besproken. Patrick is er trots op (en blij mee) dat hij een aantal oude “echte” sherryvaten heeft. Deze zijn weliswaar af en toe wat minder van houtkwaliteit, maar leveren heel veel en heel mooie smaak af. Volgens Patrick is het verschil met geseasonde vaten aanzienlijk. Overigens wordt “seasoning”-sherry ca. 4 keer gebruikt, daarna gaat het naar de azijnproductie. Het schijnt dat Jerez voor zijn omzet voor ca. 40% afhankelijk is van de seasoning-werkzaamheden.

Aapje gezien, luikje dicht alles gaat goed op slot. De heerlijke geuren zijn door het hele pand overigens goed waarneembaar. Na nog een aantal oude vaten te hebben geïnspecteerd, gingen we terug naar het kantoorpand om te proeven. Dit was niet bepaald lullig: 9 Millstone-expressies (waaronder een mooie 12 yo op sherry), nog meer jenevers en korenwijn, en de gin. Zuidam maakt ook rum, maar het is me ontgaan of die er ook bij stond. Iedereen mocht naar hartenlust (beschaafd) proeven, en we raakten mooi aan de praat met Patrick over de whisky-industrie.

Jop had nog de info dat na de eerste botteling op vatsterkte (voor Whisky in Leiden) er misschien meer cask strength aan zit te komen, al schijnt Patrick van mening te zijn dat sherryrijping het beste uitpakt met een gereduceerde sterkte. We gaan het zien .

Patrick en zijn vrouw Monica zijn hartstikke aardig, bevlogen en gastvrij. Kortom: het bezoek is meer dan geslaagd en voor herhaling vatbaar.

Dit jaar wordt er volgens mij nog maar 1 rondleiding gegeven, op 27 mei om 15:00 uur. Geïnteresseerden kunnen het beste contact opnemen met Zuidam.

[caskstrength]

Nog wat foto's. Lekker sapje, die wash...

[caskstrength]

De vaten. Ik zou er heel wat langer foto's hebben kunnen maken...

[caskstrength]

...En last but not least: het proeven!!!

[Nino]

Dat zag er geslaagd uit inderdaad

Heb je nog kunnen vragen waar hun geturfde gerst vandaan komt?

[Nederland-paraat]

Heb je nog kunnen vragen waar hun geturfde gerst vandaan komt?

Dat zijn partijen die hij bij de mouterijen vandaan haal. Mouterij Kloosterzande is een van de mouterijen.
Hij vertelde ook dat gepeate mout niet altijd makkelijk te krijgen is. Maar ze zijn bezig om weer een partij te krijgen. En in de opslag is het oog ook nog gevallen op vaten met de aanduiding ''peated'' en ''heavy peated''.

[Nino]

Heb je nog kunnen vragen waar hun geturfde gerst vandaan komt?

Dat zijn partijen die hij bij de mouterijen vandaan haal. Mouterij Kloosterzande is een van de mouterijen.
Hij vertelde ook dat gepeate mout niet altijd makkelijk te krijgen is. Maar ze zijn bezig om weer een partij te krijgen. En in de opslag is het oog ook nog gevallen op vaten met de aanduiding ''peated'' en ''heavy peated''.

Oke duidelijk, zo krijg je een beetje indruk wat ze wel en niet kunnen! Thanks.

[caskstrength]

De peated malt komt uit Schotland als ik me niet vergis.

Hij had met iemand van Staatsbosbeheer gesproken over hout, nu blijkt dat ze ook nog een hele bult turf ergens hebben liggen. Het is op zich leuk om die te gebruiken, maar dan moeten de mouterijen er wel mee uit de voeten kunnen...