Wat is de houdbaarheid van Whisky in 'n geopende fles ?

[Piet]

Hoe zit het met de houdbaarheid van Whisky nadat een fles is geopend ?
En is er een relatie tot de hoeveelheid Whisky in een fles en die houdbaarheid ?

Dan is het natuurlijk tevens van belang hoe je houdbaarheid definieert.
In dit kader als: “de tijdspanne waarin de karakteristieken van de Whisky niet organoleptisch vast te stellen veranderen”. Oftewel, geen merkbare verandering geeft bij een Nosing and Tasting, onder (nagenoeg) dezelfde omstandigheden.

Ik heb nooit veel, maximaal 4 á 5, flessen gelijktijdig open. Dat is omdat ik niet zo veel drink en omdat ik een aangesproken fles geen maanden zo niet jaren wil laten staan. Eigenlijk doe ik dit alleen omdat ik in de veronderstelling ben dat het ten koste gaat van de kwaliteit (ik las onlangs van iemand die 200 flessen heeft staan die allemaal open zijn en waar nog iets in zit !). Maar is dat ook zo ?

In de literatuur wordt vaak geschreven dat dit zo is en dat je een geopende fles niet (té) lang mag laten staan, maar meestal is dat niet erg concreet. Hoe lang is té lang en hoe aangesproken is een geopende fles als er bijvoorbeeld één (proef)borrel uit is ? En dan is er natuurlijk nog de eventuele invloed van het staan als zodanig. Donker of licht en wat voor licht (in een koker of niet bijvoorbeeld) en de temperatuur, en wel of niet trillingen etc. Bij mij staat een fles op kamertemperatuur in gematigd licht (geen direct zonlicht) en meestal in doos of koker.

Ik vind het altijd maar wat moeilijk om terug te gaan in de tijd en een objectieve vergelijking te maken.
Heeft iemand hier echt ervaring mee of is er onderzoek naar gedaan ? Dus twee dezelfde Whisky's vergeleken waarvan de ene substantieel leger is en enkele maanden of jaren heeft gestaan naast een nieuw geopende fles ?
Maar ook het verschil tussen een net geopende en een aangebroken fles die al even staat. Met aangesproken bedoel ik dus een fles waaruit een deel van de drank is verwijderd en met aangebroken een geopende fles die weer dicht gedaan is zonder dat er iets (of nauwelijks iets) is uitgeschonken.

[JayDie]

Volgens mij is het zo dat hoe meer lucht in de fles kan (dus hoe leger deze is) hoe meer invloed dat heeft op je whisk(e)y. Dat kun je vergelijken met het inschenken van een glas en het even swirlen en laten staan; lucht erbij laten. Dan verandert deze.

Hmm... ik merk vaak dat het eerste glas uit een fles anders smaakt dan de volgende glazen. Het zal dus wel degelijk effect hebben.

Ik probeer ook niet teveel flessen open te hebben en probeer ook de flessen welke het meest leeg zijn eerst op te maken (weer reden tot een aankoop )

Je zou het kunnen vergelijken wanneer je van een whisky die je zo lekker vind een 2e fles koopt en dan het laatste glas uit de ene vergelijkt met het eerste glas uit de andere... Zelf hier geen ervaring mee, ik denk er niet zo over na; ik geniet er van Het ervaren van lekker of niet lekker is namelijk van veel meer zaken afhankelijk (hoe zit je in je vel, wat heb je gegeten, is het warm / koud, drink je snel of langzaam, zit je lekker rustig alleen of heb je 'herrie' om je heen, etc.). Zo kan het voorkomen dat je een whisky de ene keer lekker vind en de andere keer niet, maar dat ligt dus niet direct en alleen aan hoelang een fles open staat...

Lastig onderwerp!

[p_froes]

Het hangt ook af van welke whisky het is. Ik heb wel eens een laphroaig op CS van Signatory minder dan de helft gevuld 3 jaar laten staan. Prima! Heerlijk zelfs. Aan de andere hand had ik een Glen Garioch 21jr die toen hij net open was heerlijk was, maar na een jaar op minder dan de helft, ontzettend geparfumeerd(lavender, viooltjes, FWP= French Whore Perfume (zoals Serge van whiskyfun het noemt :p)), m.a.w. niet te zuipen was. Het is dus geen gemakkelijke vraag.

Verder zijn velen erover eens dat ongeopende whisky in de fles beter wordt. De Malt Maniacs praten hier veel over. Zie hun discussier over bottle maturation en Old Bottle Effect(OBE).

[JayDie]

Verder zijn velen erover eens dat ongeopende whisky in de fles beter wordt. De Malt Maniacs praten hier veel over. Zie hun discussier over bottle maturation en Old Bottle Effect(OBE).

Hmm... zover ik weet en gehoord heb houdt het rijpen in bij het bottelen op... Een fles van 10yo blijft 10yo zodra deze gebotteld is... Kan me er wel iets van voorstellen zodra de fles geopend wordt, doordat er lucht bij kan komen.

[p_froes]

Hij blijft volgens de wet 10yo. Maar geloof je niet dat er nog veranderingen plaatsvinden in de fles? Ook in een dichte fles verdampt beetje bij beetje de whisky. Dit is te zien aan het vaak lagere vulniveau van flessen die al tientallen jaren op de fles zitten.
Ook de legendarische independent bottler Silvano Samaroli claimt dat je whisky minimaal een jaar op de fles moet laten matureren.

Denk ook aan andere alcoholische dranken, zoals wijn en port. Van deze wordt ook gezegd dat zij beter worden na een jaar of twee liggen...

[JayDie]

Maar geloof je niet dat er nog veranderingen plaatsvinden in de fles?

Opzich wel, maar dan wel bij een geopende fles waarbij lucht is gekomen.

Ook in een dichte fles verdampt beetje bij beetje de whisky.

eh... waar naartoe? Langs de kurk en verzegeling op?

Denk ook aan andere alcoholische dranken, zoals wijn en port. Van deze wordt ook gezegd dat zij beter worden na een jaar of twee liggen...

True, maar vaak ligt daar ook nog wat beslag op de bodem: nagisting op de fles (denk ook aan (speciaal)bieren).

Hmm... staat hier niets over in het boek "De chemie van Schotse maltwhisky (Brilleman)"? Heb het boek bijna uit, ben bijna toe aan het hoofdstuk bottelen Laat het weten als ik er iets over vind!

[p_froes]

eh... waar naartoe? Langs de kurk en verzegeling op?

Whisky is meestal niet zo goed gesloten als een fles wijn. Je hebt er immers geen kurkentrekker voor nodig. Dus ik denk dat er best langs de kurk en verzegeling beetjes kunnen ontsnappen.

Ik ben benieuwd of Brilleman er over schrijft.

[Piet]

Ik heb zojuist een proef proefje gedaan, de notitie staat in viewtopic.php?f=83&t=122&start=0
Niet dat dit representatief is maar het valt me niet tegen in het kader van houdbaarheid.

En Pano, ik kan me voorstellen dat de ene sluiting beter is dan de andere. Soms kan er ook bij Whisky wel iets uit/in net als bij Wijn. En inderdaad, sommige wijnen moeten wel 5 jaar of langer op fles ouderen voor ze op hun top zijn om daarna bergafwaards te gaan. Een aangebroken kwaliteitswijn kan vaak ook maar heel kort staan, mede afhankelijk van de leeftijd (op fles). Interessant is dat bij Wijn geldt dat hoe eenvoudiger die is des te langer is hij geopend houdbaar. Dat komt ook omdat er minder te verliezen is qua kwaliteit en omdat die zich minder ontwikkelt.
Zo zal het met Whisky wellicht ook zijn. Hoe beter de Whisky des te groter "de schade" bij het lang laten staan van een aangebroken fles. Dat sluit aan bij mijn testje dat die Ballantines ná 20 jaar niet eens zo slecht presteert.

[p_froes]

Deze redelijk recente e-pistle is zeker interessant: klik

[JayDie]

Hmm... staat hier niets over in het boek "De chemie van Schotse maltwhisky (Brilleman)"? Heb het boek bijna uit, ben bijna toe aan het hoofdstuk bottelen Laat het weten als ik er iets over vind!

Gisteren even een stukje vooruit gelezen. Hij schrijft dat whisky op de fles, na het bottelen, nog heel langzaam narijpt, maar dat dit nauwelijks merkbaar is. Na het openen, wanneer er 'nieuwe' zuurstof bij de whisky komt kan dit wel de smaak beinvloeden.

Maar goed... in die e-pistle staat een citaat van Michael Jackson:

It is often argued that change happens only in the cask, but that is not true.

(in 'message in a bottle', 1996)

Wanneer ik nog interessante informatie lees laat ik jullie dat weten

[Onversneden]

Om te beginnen: proficiat met jullie forum! Jullie zijn erg goed bezig. Altijd leuk om te zien dat er zo veel mensen gepassioneerd met whisky bezig zijn.
En dan het onderwerp van deze topic, whisky die al dan niet wijzigingen ondergaat op fles, geopend of niet. Ik kan hier verwijzen naar een stukje dat ik hier zelf over gepubliceerd heb: http://onversneden.com/2009/05/18/old-bottle-effect. Deze post heeft absoluut niet de pretentie de waarheid te verkondigen, integendeel, ik raak het onderwerp maar even aan. En zoals ik vermeld, betreft het als het om gesloten flessen gaat geen wetenschap maar eerder 'geloof'. Het is zo goed als ondoenbaar de rijping op fles wetenschappelijk te bewijzen, maar dat het fenomeen - al was het maar in minimale mate - bestaat, daar ben ik van overtuigd.
Nu, eens een fles geopend is en zeker indien het niveau onder een derde zakt, kan de smaak bij sommige whisky's toch duidelijk gaan wijzigen. Daarom dat ik bij de flessen die ik open heb staan (een vijftigtal momenteel) de rest afvul in 10 cl sample flesjes, zodat de zuurstof weer minder kan gaan spelen.

Interessante topic.

[Piet]

Welkom.

Daarom dat ik bij de flessen die ik open heb staan (een vijftigtal momenteel) de rest afvul in 10 cl sample flesjes, zodat de zuurstof weer minder kan gaan spelen.

Een aardige tip. Wellicht voor velen een open deur maar ik weet het nog niet: Waar haal je sample flesjes vandaan ? (eventueel voor een separaat onderwerp).
Ik vond al wel eFlessen.nl op het Internet maar dat vraagt om keuzes gezien het enorme assortiment.

[JayDie]

maar dat het fenomeen - al was het maar in minimale mate - bestaat, daar ben ik van overtuigd.

Mee eens, maar hoe snel dat gaat en hoeveel je ervan merkt...

Daarom dat ik bij de flessen die ik open heb staan (een vijftigtal momenteel) de rest afvul in 10 cl sample flesjes, zodat de zuurstof weer minder kan gaan spelen.

Dat afvullen is inderdaad wel een goede tip Las ergens op een andere site, weet niet meer zo waar, dat wanneer er nog 'weinig' in een fles zit, dit een goede reden is om je vrienden bij elkaar te roepen en samen de fles leeg te maken

Waar haal je sample flesjes vandaan ?

De site die je vond bied je al een mooi aanbod. Kan zo snel ook geen alternatief vinden; overal komt deze in Google naar boven Denk dat ook wel bij een groothandel dergelijk dingen te verkrijgen zijn. Nu heeft niet iedereen direct toegang tot een groothandel (Makro, Sligro, etc), maar vast wel via een vriend / kennis / collega / werk. Moet je misschien in de scheikundige / farmaceutische hoek zoeken?

[Onversneden]

Dat afvullen is inderdaad wel een goede tip Las ergens op een andere site, weet niet meer zo waar, dat wanneer er nog 'weinig' in een fles zit, dit een goede reden is om je vrienden bij elkaar te roepen en samen de fles leeg te maken

Absoluut mee eens, dat is een veel beter alternatief...

Waar haal je sample flesjes vandaan ?

Wel, ik heb mijn flesjes door de jaren heen verzameld door er te kopen op festivals, op tastings, samples hier en daar aan te schaffen... eigenlijk nooit bij een (groot)handel gekocht.

[p_froes]

Welkom onversneden. Ik lees altijd met veel plezier je blog/proefnotities .

Ik haal zelf mijn sample flesjes bij de plaatselijke apotheek. Of als ik lui ben bestel ik ze hier vandaan http://www.plaza33.com/shop/.