Rijpen en finishings, welke vaten zijn er ?

[MichelC]

Ik zat laatst mijn Balvenie Double wood te bekijken en zat mij toen af te vragen of daar niet een spelfoutje op staat?

Het eerste vat waar de whisky op gelegen heeft is Amerikaans eiken, wat zij 'whisky oak' noemen, maar moet dat dan niet 'whiskey oak' heten?

[turfsmurf]

Ik zat laatst mijn Balvenie Double wood te bekijken en zat mij toen af te vragen of daar niet een spelfoutje op staat?

Het eerste vat waar de whisky op gelegen heeft is Amerikaans eiken, wat zij 'whisky oak' noemen, maar moet dat dan niet 'whiskey oak' heten?

Misschien was het een vat Maker's Mark?

[Matti]

Ik zat laatst mijn Balvenie Double wood te bekijken en zat mij toen af te vragen of daar niet een spelfoutje op staat?

Het eerste vat waar de whisky op gelegen heeft is Amerikaans eiken, wat zij 'whisky oak' noemen, maar moet dat dan niet 'whiskey oak' heten?

Dat hangt er van af: als het een first-fill bourbon vat is zou het whiskey oak moeten zijn (tenzij het idd van een van de distilleries komt die het als 'whisky' schrijven). Maarrr, als het een second-fill of ouder vat is heeft er gewoon Schotse whisky in gezeten en kan je het dus met recht 'whisky oak' noemen.

Een derde alternatief zijn nieuwe Amerikaans eiken vaten waar al 1 keer Schotse whisky in heeft gezeten. Dat is misschien nog wel de meest kloppende optie bij de naam. Dit is overigens ook 1 van de twee typen vaten die gebruikt zijn voor de Glenlivet Alpha.

[MichelC]

Klopt, die opties had ik ook overwogen.

label hier iets groter

op masters of malt staat dit

Balvenie DoubleWood 12 Bottling NoteAged in ex-bourbon casks before being finished in sherry casks, Double Wood is an excellent example of what the Balvenie distillery can craft, even at 12 years.

op Goyot dit

Their aptly named DoubleWood is a twelve-year-old Single Malt that spends most of its life in second-fill Bourbon casks prior to being transferred to first-fill Oloroso Sherry casks.

Dus na de bourbon, The Balvenie erin. Dat maakt het toch een 2nd fill (de bourbon was dan de 1st fill)?
Want een first fill met Schotse whisky moet dan toch in een nieuw (ongebruikt) Amerikaans vat?

[Matti]

Klopt, die opties had ik ook overwogen.

label hier iets groter

op masters of malt staat dit

Balvenie DoubleWood 12 Bottling NoteAged in ex-bourbon casks before being finished in sherry casks, Double Wood is an excellent example of what the Balvenie distillery can craft, even at 12 years.

Dus na de bourbon, The Balvenie erin. Dat maakt het toch een 2nd fill (de bourbon was dan de 1st fill)?
Want een first fill met Schotse whisky moet dan toch in een nieuw (ongebruikt) Amerikaans vat?

Niet helemaal, in principe zijn dit de betekenissen:

First-fill bourbon: nieuw Amerikaans eiken vat => vullen met bourbon => vullen met whisky
First-fill new wood: nieuw Amerikaans (meestal) of Europees eiken vat => vullen met whisky
Whisky oak (oftewel second fill new wood):
Nieuw Amerikaans (meestal) of Europees eiken vat => vullen met whisky => vullen met whisky

Allemaal heel logisch als je de kromme (en behoorlijk hautaine) Schotse redenering volgt dat de 'First fill' altijd de eerste Schotse whisky is.

Oftewel: The Balvenie maakt eigenlijk een fout op het etiket (al zijn ze natuurlijk vrij om de chaos nog wat te vergroten )

[MichelC]

Allemaal heel logisch als je de kromme (en behoorlijk hautaine) Schotse redenering volgt dat de 'First fill' altijd de eerste Schotse whisky is.

Grappig is dat ik dit eerst in mijn post had staan, maar weggehaald had omdat ik dacht...nee, zo erg zullen ze er toch niet met die begrippen spelen. "of noemen ze het 1st fill whisky omdat na de bourbon er voor het eerst whisky is heeft gezeten."


want als ik dan de definitie van first fill ga googlen, dan noemen ze dat de eerste vloeistof die in het vat zit of het nou bourbon of whisky is.

[-Roy-]

Een vraag van me elders bleek na beantwoording 'offtopic', maar ik vroeg me wel af of er al een draadje was over vaten, want er kwamen wat 'offtopic' wetenswaardigheden na mijn vraag en er is volgens mij wel meer te vertellen over vaten. Ik heb eens gekeken of er al een draadje over was, maar ik heb er geen gevonden.

Even wat citaten uit de 'offtopic' discussie:

Ik heb het idee dat de quartercasks worden gemaakt om whisky sneller te laten rijpen en daardoor sneller op de markt te kunnen brengen (zonder leeftijdsaanduiding?). Natuurlijk zijn er meer vaten nodig, misschien moeten ze nog wel vermaakt worden, moeten er uit meer vaten flessen worden gevuld, enz., wat extra kosten oplevert, maar klopt mijn idee dat de snellere rijping (of is de insteek niet snellere, maar andere rijping?) voor snellere verkoop (en dus minder kosten aan opslag) is bedoeld?

Een quartercask levert zowel een snellere rijping alsook andere aroma's op. Een gedeelte van de reden voor het gebruik van quartercasks zal ongetwijfeld het kostenplaatje zijn (al zijn de vaten zelf natuurlijk per liter geproduceerde whisky duurder, want er zijn er meer van nodig!), maar ook de specifieke karaktertrekken die kleinere vaten aan een whisky meegeven kunnen een deel van de reden zijn voor het gebruik.

k heb eens als oorspronkelijke reden gelezen dat vroegâh kleinere vaatjes werden gebruikt om ze makkelijker te kunnen smokkelen, en dat deze nu weer worden gebruikt om de smaak van toen te benaderen. Kan ook marketing blabla zijn natuurlijk... (zegt iemand met een marketing master)

Dat van het smokkelen klopt, maar of ze ze gebruiken om de smaak van toen te benaderen... dat kan net zo goed marketingbabbel zijn idd...

Nog een leuk feitje: er was in het verleden een nog kleiner vaatje wat nog door een paard gedragen kon worden. Die had een inhoud van ongeveer 40L en heette in het engels een 'Anker'. En dat is inderdaad een Nederlands (Diets) leenwoord

Tony van Rooijen had afgelopen woensdag in Nuenen nog wel meer leuke wetenswaardigheden. Eens kijken wat ik me er van herinner.

Hij had een dia met verschillende vaten. De meest linkse was de allergrootste, maar die noemde hij niet omdat deze niet relevant was voor zijn verhaal. De tweede was de "butt", een sherry vat. Daarna kwam een bourbon vat en tot slot een quartercask. Als ik het me goed herinner, is zo'n quartercask een kleiner gemaakt sherryvat (of worden ze (ook) van bourbon vaten gemaakt?) Quartercasks worden gebruikt voor de Ardmore traditional (als ik me niet vergis) en natuurlijk voor flessen waar het met kalvenletters op staat, zoals de Laphraoig Quartercask.

Sherryvaten zouden erg schaars aan het worden zijn, want mensen drinken tegenwoordig meer whisky dan sherry. Grote distilleerderijen hebben daarom moeite om aan goede sherryvaten te komen. Bij Glenfiddich gebruiken ze daarom ook nieuw gemaakte sherryvaten die nog niet gebruikt zijn voor sherry en als ik het goed begrepen heb, vullen ze andere vaten juist wel weer (zelf) met sherry voor de smaak van de whisky die er later in gaat.

Bourbonvaten zijn er natuurlijk in overvloed, omdat een vat in Amerika maar een keer wordt gebruikt. Heb ik het mis als ik ergens gelezen meen te hebben dat bourbon vaten soms ook voor andere dranken worden gebruikt voordat ze bij een distilleerderij terecht komen?

Verder zijn er natuurlijk first fill en hergebruikte vaten.

Misschien is het ook wel leuk om het over de effecten op de smaak te hebben, eventueel met voorbeelden.

En natuurlijk weetjes zoals het smokkelverhaal! Vult u maar aan.

[Piet]

Toch echt niet goed gekeken Roy... Ik heb daarop toch vrij uitgebreid geantwoord (zal dit verplaatsen)...

Als je hier even terug leest zul je ze allemaal tegenkomen

Sherryvaten zouden erg schaars aan het worden zijn, want mensen drinken tegenwoordig meer whisky dan sherry. Grote distilleerderijen hebben daarom moeite om aan goede sherryvaten te komen.

Meer whisky dan sherry Dat slaat echt nergens op hoor.
Omdat de Sherry al tig jaar in Spanje gebotteld moet worden wordt die dus niet meer in vaten naar Engeland verscheept, een van de grootste Sherry consumenten ter wereld. Hierdoor én omdat er meer vraag is naar gebruikte Sherry vaten, ook van buiten Schotland, is er een schaarste ontstaan. That's it.

Heb ik het mis als ik ergens gelezen meen te hebben dat bourbon vaten soms ook voor andere dranken worden gebruikt voordat ze bij een distilleerderij terecht komen?

Dat heb je inderdaad mis en is bij USA-wet absoluut verboden. Ze mogen alleen nieuwe vaten gebruiken. Daarna kan men natuurlijk rotzooien wat men wil.

[-Roy-]

Toch echt niet goed gekeken Roy... Ik heb daarop toch vrij uitgebreid geantwoord

Toen je dat schreef, of toch in elk geval voordat ik het zag, had ik mijn draadje al gemaakt, maar het is inmiddels oplost, dus...

Dat heb je inderdaad mis en is bij USA-wet absoluut verboden. Ze mogen alleen nieuwe vaten gebruiken. Daarna kan men natuurlijk rotzooien wat men wil.

Ah, maar ik bedoelde ook niet in Amerika. Wat ik begreep is dat er bourbon vaten worden gebruikt voor andere dranken (bv. in Zuid-Europa) en daarna voor whisky. Zou zouden er ook sherryvaten zijn waar nooit sherry in heeft gezeten.

[OmeAnne]

Wat ik mij ineens afgelopen week bedacht is waarom er geen biervaten worden gebruikt. En dus daarop gezocht, blijkt dat alleen Grants dat doet met Grant’s Cask Editions Ale Cask Finish. Dit is dan ook nog een blend.
Iemand anders een idee waarom men dat niet vaker doet? Behalve dan wellicht en misschien is dat ook het enige antwoord, bier zit niet zo vaak meer in houten vaten.

[Matti]

Het klopt dat ex-bourbon vaten gebruikt worden voor andere dranken (het beste voorbeeld is Rum), maar dan worden het voor de whisky industrie 'rum-casks' (of wat er dan ook in heeft gezeten).

Voor wat betreft sherry-vaten waar geen sherry in heeft gezeten: dat heb ik nog nooit gehoord en lijkt mij gevaarlijk dicht bij oplichting komen als het zo zou zijn. Wel zijn verreweg de meeste sherryvaten die tegenwoordig het systeem binnenkomen speciaal vervaardigd in opdracht van Schotse distilleries en dus niet afkomstig uit het traditionele solera-systeem in de bodegas.

De distilleries kopen het hout nog aan de boom, daar worden vaten van gemaakt. In die vaten wordt vervolgens een paar jaar Sherry opgeslagen (waarvan een klein gedeelte ook daadwerkelijk wordt verkocht als sherry, maar het overgrote deel verstookt wordt tot dingen als sherry-azijn). Omdat de EU in 1983 het verschepen in bulk (oftewel in losse duigen) van vaten heeft verboden worden deze vaten vervolgens (met een paar liter sherry er in tegen het uitdrogen) in hun geheel verscheept naar Schotland.

Dat de vaten in hun geheel moeten worden verscheept is één van de redenen waarom ex-sherryvaten zo veel duurder zijn dan ex-bourbon vaten.

[JayDie]

Wat ik mij ineens afgelopen week bedacht is waarom er geen biervaten worden gebruikt. En dus daarop gezocht, blijkt dat alleen Grants dat doet met Grant’s Cask Editions Ale Cask Finish. Dit is dan ook nog een blend.
Iemand anders een idee waarom men dat niet vaker doet? Behalve dan wellicht en misschien is dat ook het enige antwoord, bier zit niet zo vaak meer in houten vaten.

Volgens mij doet Tullibardine dat ook (of was dat nou bier op ex-whisky vaten... )

[-Roy-]

Bier op vaten is sowieso wel leuk (La Trappe Quadrupel Oak Aged, Mort Subite Gueuze), maar ale-finished whisky heb ik ook nog niet vaak gezien, zelfs bij Het Anker (Gouden Carolus bier en whisky) hebben ze dat niet bedacht.

Voor wat betreft sherry-vaten waar geen sherry in heeft gezeten: dat heb ik nog nooit gehoord en lijkt mij gevaarlijk dicht bij oplichting komen als het zo zou zijn. Wel zijn verreweg de meeste sherryvaten die tegenwoordig het systeem binnenkomen speciaal vervaardigd in opdracht van Schotse distilleries en dus niet afkomstig uit het traditionele solera-systeem in de bodegas.

Zeg je nu niet zo'n beetje hetzelfde als ik Matthijs? Wat ik begrijp dat Tony zei, was dat Glenfiddich in Spanje vaten laat maken. Als jij zegt "in opdracht van Schotse distilleries" zou ik weer denken dat ze dan dus niet gebruikt zijn om sherry te rijpen, maar misschien bedoelen Tony en jij toch iets anders?

De distilleries kopen het hout nog aan de boom, daar worden vaten van gemaakt. In die vaten wordt vervolgens een paar jaar Sherry opgeslagen (waarvan een klein gedeelte ook daadwerkelijk wordt verkocht als sherry, maar het overgrote deel verstookt wordt tot dingen als sherry-azijn). Omdat de EU in 1983 het verschepen in bulk (oftewel in losse duigen) van vaten heeft verboden worden deze vaten vervolgens (met een paar liter sherry er in tegen het uitdrogen) in hun geheel verscheept naar Schotland.

Bedankt voor dit antwoord!

[Matti]

Zeg je nu niet zo'n beetje hetzelfde als ik Matthijs? Wat ik begrijp dat Tony zei, was dat Glenfiddich in Spanje vaten laat maken. Als jij zegt "in opdracht van Schotse distilleries" zou ik weer denken dat ze dan dus niet gebruikt zijn om sherry te rijpen, maar misschien bedoelen Tony en jij toch iets anders?

De distilleries kopen het hout nog aan de boom, daar worden vaten van gemaakt. In die vaten wordt vervolgens een paar jaar Sherry opgeslagen (waarvan een klein gedeelte ook daadwerkelijk wordt verkocht als sherry, maar het overgrote deel verstookt wordt tot dingen als sherry-azijn). Omdat de EU in 1983 het verschepen in bulk (oftewel in losse duigen) van vaten heeft verboden worden deze vaten vervolgens (met een paar liter sherry er in tegen het uitdrogen) in hun geheel verscheept naar Schotland.

Bedankt voor dit antwoord!

Zie mijn quote hierboven: ze zijn dus wel gebruikt om sherry in te rijpen (of die nu wordt verkocht als sherry of als azijn, en in wiens opdracht maakt niet uit natuurlijk)

[-Roy-]

Zie mijn quote hierboven: ze zijn dus wel gebruikt om sherry in te rijpen (of die nu wordt verkocht als sherry of als azijn, en in wiens opdracht maakt niet uit natuurlijk)

Ik had begrepen dat dat soms het geval is en soms niet (en dat dit het verschil is tussen de Rich Oak en de Fine Oak), maar misschien bedoelde hij dat er meer of minder of langer of korter sherry in de vaten heeft gezeten.

Aan de andere kant:

Rich Oak, een nieuwe Glenfiddich single malt whisky, waarmee de in de distilleerderij werkzame “coopers” een grote betrokkenheid hebben gehad. De Rich Oak heeft gedurende 14 jaar in ex-bourbon vaten gerijpt, daarna overgestoken voor zo’n 18 weken lagering in gloednieuwe vaten (12 weken in vers Amerikaans eiken en vervolgens zes weken in vers Europees eiken vaten). De invoering van nieuw hout aan de whisky geeft nieuwe en meer intense smaken aan de malt, daar het nieuwe hout meer natuurlijke oliën (vanillins) bevat. Geen enkele andere Schotse whisky distilleerderij heeft eerder geheel nieuwe Europese eiken vaten tijdens de rijping gebruikt.

Maar dat is dan weer niet (perse) sherry. Hm, klok en klepel hè?