Terug naar de oorsprong van de 100 punten schaal

[Ruud1983]

Toppost Ruud!! Dit krijgt een vervolg

Hoe staat het met het vervolg, Dirk?

[HammerHead]

Ik moest ineens weer aan dit draadje denken n.a.v. deze 2 reviews (door Thijs en Dre):
https://wordsofwhisky.com/review-game-of-thrones-single-malts-2018/
en
Dre @ Welke whisk(e)y drink je momenteel of heb je net op ?.

Wat vooral opvalt is dat Thijs veel makkelijker de 70 induikt met z'n scores, aan de bovenkant (de Lagavulin, Clynelish en Talisker) scheelt het nauwelijks iets. Nu zou het gewoon een andere smaakbeleving van de beide heren kunnen zijn, maar ik heb sterk het idee dat dit puur met het verschillend hanteren van de schaal te maken heeft.

Wat ik ook opvallend vind is dat als toch de 51 punten schaal wordt gehanteerd deze meestal alsnog een logaritmisch karakter krijgt. Omgerekend zou een 95 punten whisky circa een 9 moeten zijn op een 10 punten schaal, maar ik zie zelden een ervaren reviewer dit aantal punten uitdelen (voorbeeldje: Henri, 4000+ ratings maximaal 94).

Eigenlijk zijn de WB scores alleen redelijk betrouwbaar voor whiskies met minstens zo'n 50 ratings en dan vooral om uit te maken of het één gemiddeld beter wordt ervaren als het ander. Ga alleen bij een beetje gewaarde IB maar eens wachten op 50 ratings, dan zijn de flessen al lang en breed uitverkocht.

Verder is het feit dat WB zelf een grens van ik meen 3 ratings hanteert voor toplijstjes (oa in de shop), op basis waarvan ik zou moeten bepalen of iets een topdram is of niet, eigenlijk je reinste volksverlakkerij.

Edit: ik zie dat bij de top-1000 lijst op WB de ondergrens inmiddels is aangepast naar 15 stemmen. Da's al iets beter.

[Ruud1983]

...maar ik heb sterk het idee dat dit puur met het verschillend hanteren van de schaal te maken heeft.

Precies, dat denk ik ook. Geen duidelijke regels voor de schaal, leidt tot andere interpretaties. Dat is denk ik ook gedeeltelijk de reden voor onderstaande:

Wat ik ook opvallend vind is dat als toch de 51 punten schaal wordt gehanteerd deze meestal alsnog een logaritmisch karakter krijgt. Omgerekend zou een 95 punten whisky circa een 9 moeten zijn op een 10 punten schaal, maar ik zie zelden een ervaren reviewer dit aantal punten uitdelen (voorbeeldje: Henri, 4000+ ratings maximaal 94).

Maar waar het waarschijnlijk ook mee te maken heeft is de menselijke neiging om altijd wat ruimte aan de bovenkant over te laten. Smaak is geen absoluut gegeven, dus je weet nooit of je het maximale bereikt hebt (in tegenstelling tot een schooltoets waarbij als je alles goed hebt je gewoon een 10 krijgt), dat maakt terughoudend.

Een derde reden lijkt mij is dat 'anderen' ook nooit zo hoog scoren. Iedereen heeft het scoren van iemand over genomen, en als jouw voorbeeld (of dat nou Michael, Serge of Henri is) nooit boven de 94 scoort, waarom zou jij dat dan wel doen?

Maar het wordt nu wel heel psychologisch allemaal. Daar heb ik helemaal geen verstand van

[Dre]

Ik moest ineens weer aan dit draadje denken n.a.v. deze 2 reviews (door Thijs en Dre):
https://wordsofwhisky.com/review-game-of-thrones-single-malts-2018/
en
Dre @ Welke whisk(e)y drink je momenteel of heb je net op ?.

Wat vooral opvalt is dat Thijs veel makkelijker de 70 induikt met z'n scores, aan de bovenkant (de Lagavulin, Clynelish en Talisker) scheelt het nauwelijks iets. Nu zou het gewoon een andere smaakbeleving van de beide heren kunnen zijn, maar ik heb sterk het idee dat dit puur met het verschillend hanteren van de schaal te maken heeft.

Hm, dat is lastig te bepalen natuurlijk, uiteindelijk hangt het ook heel erg sterk samen met je eigen referentiekader. Bij mijn scores vergelijk ik ook met andere door mij beoordeelde whisky's. Zo scoren bv. hele slappe blends bij mij ergens tussen de 70 en 77/78. En hele eenvoudige en vlakke single malts ook vaak 77/79.
Dat is dan mijn referentiekader, en als ik dan de Cardhu van GoT proef, en ik zet dat af tegen mijn herinnering (want fles inmiddels allang op) van de Cardhu 12, of tegen wat recent gedronken eenvoudige blends bijv., dan vind ik die GoT Cardhu echt wel beter. Sowieso in geur vond ik ze allemaal doorgaans best goed, dat haalt de gemiddelde scores dan ook nog weer een paar puntjes omhoog.
Maar in jouw specifieke voorbeeld denk ik toch wel degelijk ook (deels) aan een andere smaakbeleving. Neem ik Thijs zijn oordeel over de Dalwhinnie bijvoorbeeld, dan vraagt hij zich af waar het fruit gebleven is, en proeft 'ie enkel bittere citroenschil. Terwijl ik niets bitters heb waargenomen, maar o.a. sinaasappel proefde, en naast kruidig ook wat bloemigs.
(Nu zie ik overigens óók dat hij de Amerikaanse botteling heeft gedronken en ik de Europese, dus een echte complotdenker zou nog kunnen vermoeden dat we gewoon verschillende whisky's hebben beoordeeld )

[HammerHead]

...maar ik heb sterk het idee dat dit puur met het verschillend hanteren van de schaal te maken heeft.

Precies, dat denk ik ook. Geen duidelijke regels voor de schaal, leidt tot andere interpretaties. Dat is denk ik ook gedeeltelijk de reden voor onderstaande:

Wat ik ook opvallend vind is dat als toch de 51 punten schaal wordt gehanteerd deze meestal alsnog een logaritmisch karakter krijgt. Omgerekend zou een 95 punten whisky circa een 9 moeten zijn op een 10 punten schaal, maar ik zie zelden een ervaren reviewer dit aantal punten uitdelen (voorbeeldje: Henri, 4000+ ratings maximaal 94).

Maar waar het waarschijnlijk ook mee te maken heeft is de menselijke neiging om altijd wat ruimte aan de bovenkant over te laten. Smaak is geen absoluut gegeven, dus je weet nooit of je het maximale bereikt hebt (in tegenstelling tot een schooltoets waarbij als je alles goed hebt je gewoon een 10 krijgt), dat maakt terughoudend.

Een derde reden lijkt mij is dat 'anderen' ook nooit zo hoog scoren. Iedereen heeft het scoren van iemand over genomen, en als jouw voorbeeld (of dat nou Michael, Serge of Henri is) nooit boven de 94 scoort, waarom zou jij dat dan wel doen?

Maar het wordt nu wel heel psychologisch allemaal. Daar heb ik helemaal geen verstand van

Het frappante is dat ik daar zelf dus ook 'last' van begin te krijgen. Nu heb ik lang niet zo veel bijzondere whiskies gedronken als een hoop van de kenners hier, maar wel al een aantal hele goeie waarvan ik me de sensatie nog prima voor de geest kan halen. Die scoor ik nu maximaal 92. Ik heb nu wel een idee hoe veel lekkerder, fantastischer of bijzonderder een 93 punten dram zou moeten zijn, maar een 94, 95 of zelfs richting de 100... geen idee. Ik kan me werkelijk niets voorstellen bij een 95+ punten dram, laat staan richting de 100. De vraag is dan, waarom zou je dit deel van de puntenschaal niet ook gewoon gebruiken?

Het 'hij doet het ook niet' argument is op zich heel menselijk, maar eigenlijk gewoon onzin. Een beetje vergelijkbaar met de "als je vriendje in de sloot springt doe jij het dan ook?"-vraag, die nogal eens bij de kinderopvoeding om de hoek komt kijken. En ruimte naar boven laten snap ik, maar zo'n grote marge?

[HammerHead]

Ik moest ineens weer aan dit draadje denken n.a.v. deze 2 reviews (door Thijs en Dre):
https://wordsofwhisky.com/review-game-of-thrones-single-malts-2018/
en
Dre @ Welke whisk(e)y drink je momenteel of heb je net op ?.

Wat vooral opvalt is dat Thijs veel makkelijker de 70 induikt met z'n scores, aan de bovenkant (de Lagavulin, Clynelish en Talisker) scheelt het nauwelijks iets. Nu zou het gewoon een andere smaakbeleving van de beide heren kunnen zijn, maar ik heb sterk het idee dat dit puur met het verschillend hanteren van de schaal te maken heeft.

Hm, dat is lastig te bepalen natuurlijk, uiteindelijk hangt het ook heel erg sterk samen met je eigen referentiekader. Bij mijn scores vergelijk ik ook met andere door mij beoordeelde whisky's. Zo scoren bv. hele slappe blends bij mij ergens tussen de 70 en 77/78. En hele eenvoudige en vlakke single malts ook vaak 77/79.
Dat is dan mijn referentiekader, en als ik dan de Cardhu van GoT proef, en ik zet dat af tegen mijn herinnering (want fles inmiddels allang op) van de Cardhu 12, of tegen wat recent gedronken eenvoudige blends bijv., dan vind ik die GoT Cardhu echt wel beter. Sowieso in geur vond ik ze allemaal doorgaans best goed, dat haalt de gemiddelde scores dan ook nog weer een paar puntjes omhoog.
Maar in jouw specifieke voorbeeld denk ik toch wel degelijk ook (deels) aan een andere smaakbeleving. Neem ik Thijs zijn oordeel over de Dalwhinnie bijvoorbeeld, dan vraagt hij zich af waar het fruit gebleven is, en proeft 'ie enkel bittere citroenschil. Terwijl ik niets bitters heb waargenomen, maar o.a. sinaasappel proefde, en naast kruidig ook wat bloemigs.
(Nu zie ik overigens óók dat hij de Amerikaanse botteling heeft gedronken en ik de Europese, dus een echte complotdenker zou nog kunnen vermoeden dat we gewoon verschillende whisky's hebben beoordeeld )

Dat vergelijken met andere whiskies die ik heb beoordeeld, doe ik inderdaad ook vaak. Probleem is wel dan een hoop van de ervaringen met standaardwhiskies voor mij 10 tot 20 jaar geleden zijn en toen gaf ik eigenlijk nog geen scores (wel een lijstje met voorkeur van de een boven de ander). Dat scoren ben ik pas (veel) later gaan doen en in eerste instantie met Maltmadness als referentiekader (en die was vaak ook niet mild in z'n oordeel over dergelijke bottelingen).

Ik denk dat ik mijn ratings (tussen de 60 en 80) voorlopig nog maar even zo laat, wellicht later nog eens een slag naar slaan.

[Ruud1983]

Serge verzint z’n eigen regels: http://www.whiskyfun.com/2019/Sherry-fi ... angie.html (onderaan de pagina)

Dit is niet hoe Parker en Jackson het zagen...

Maar goed. Het blijft goed dat er discussie is. En het is helaas noodzaak dat bloggers hun scores blijven uitleggen

[Kikkerneve]

Serge verzint z’n eigen regels: http://www.whiskyfun.com/2019/Sherry-fi ... angie.html (onderaan de pagina)

Dit is niet hoe Parker en Jackson het zagen...

Maar goed. Het blijft goed dat er discussie is. En het is helaas noodzaak dat bloggers hun scores blijven uitleggen

Had het gezien inderdaad. Moest bij lezen aan dit draadje denken. Hoewel het een leuk draadje is, denk ik dat er wel wat te diep op ingegaan wordt op "hoe gebruikt men de schaal" en "kijk verschillende mensen dit eens anders doen".

Een whisky van 93 punten blijft een topwhisky, ongeacht op 97 door een ander wordt gegeven. Of er marge naar boven wordt gehouden. In mijn beleving is alles in de 80-82 ook prima te drinken, met kans op "niet heel bijzonder".

Een van de lekkerste dingen die ik geproefd heb is een balvenie tun 1401. En die heb ik destijds 92 of 93 gescoord. Dat is mijn referentiekader, maar dat hoeft dat van een ander nog niet te zijn.

[Reichenbach]

Zelf lees ik de puntenschaal als 1-10 x 10. Dus een achteneenhalf (8,5) wordt 85 punten. In gewone mensentaal goed tot zeer goed. 60 punten is dan net voldoende; voor doorsnee burger prima; maar voor de doorgewinterde liefhebber eigenlijk onder de maat.

[Breedút_Genietsje]

Score min 50 punten
Uitkomst keer 0,2

Dus een 83pnt score is raportcijfer 6,6

Een score van 74pnt was voor mij vroeger een onvoldoende...

[HammerHead]

Score min 50 punten
Uitkomst keer 0,2

Dus een 83pnt score is raportcijfer 6,6

Een score van 74pnt was voor mij vroeger een onvoldoende...

Toch nog even lekker hierop verder nerden. Als je een schaal van grofweg 50 (eigenlijk 51) punten probeert te verlaten naar een rapportcijfer klopt de 'puntenscore - 50 * 0,2'-omrekening ook niet helemaal. Dit impliceert namelijk dat je een 0 als rapportcijfer zou kunnen geven, maar een rapportcijfer beslaat (in NL ten minste) de range 1 tot en met 10; een 1 krijg je volgens mij al als je je naam boven je blaadje schrijft, net zoals een dram 50 punten krijgt omdat het nu eenmaal whisk(e)y is. Een score van 50 zou dus overeen moeten komen met een 1.

Dus score - 45 * 0,2.

Op deze manier zou een score van 95 punten een 10 geven. Aangezien vrijwel niemand van de serieuzere raters boven de 95 punten aan een topwhisky geeft klopt dat goed met de spreiding van het gros van de WB-scores. Whiskies die boven de 95 scoren zijn dan de exceptionele uitzonderingen in de 10+(+)... categorie (voor zover deze überhaupt bestaat).

Een 90 punten whisky is dan een 9, een 85 is een 8, 80 is een 7 etc. Dit komt in ieder geval redelijk overeen met de meeste van mijn WB-scores, ook bij de drams die ik momenteel (ver) onder de 80 heb gegeven. Dit klopt ook meer met het feit dat de veel raters 80 punten meestal als ondergrens voor een aanbevelenswaardige whisk(e)y hanteren, afhankelijk van de prijs uiteraard. Aanbevelenswaardig komt voor mij qua gevoel ook meer overeen met rapportcijfer 7 dan met een 6.