Het Whisky Forum

Hallo,

Een vraag:

Is het onderscheiden van smaken en geuren te leren of te ontwikkelen?

Er bestaan zoveel whiskies en ik lees daarover zoveel tasting notes.. En die aantekeningen zijn vaak zó uitgebreid!

Ik heb zelf nog niet zo gek veel whiskies geproefd en denk dan bij mezelf, hoe kan iemand uit één whisky bijvoorbeeld 8 kenmerken halen? (Bijv.: noten/appel/turf/rook/sherry/fruit etc. etc.) Waarbij soms de kenmerken ook nog eens op elkaar lijken of elkaar als het ware overlappen. (Als je bijv. de verschillende notes van eenzelfde distilleerderij leest.) Dat haal ik er niet zo 1,2,3 uit. Mijn vrouw ruikt ook een stuk beter dan ik, heb ik gemerkt, en ook daarom heb ik bovenstaande vraag. Het verschil tussen een sherry-achtige of turf-achtige whisky proef ik wel hoor, maar om zoiets te benoemen is alweer een tweede.

Graag jullie reacties en ervaringen! Misschien is het dan wel aardig om erbij te zetten hoelang het whisky drinken voor jou al een liefhebberij is.

Bedankt!

he Michiel,

zoals je wellicht in meerdere van mijn berichten zal lezen koop ik altijd producten die in een whisky terug te vinden zijn. Wanneer ik bijvoorbeeld een whisky drink die volgens de notities (of volgens rijping) op sherry heeft gelegen en je hebt nooit sherry gehad: hoe kun je dat dan ooit ruiken en proeven? Koop een fles sherry! Kost maar een paar euro. Idem voor gember, koffie, chocolade, port, etc. Koop hetgeen wat je zou moeten (moeten... moeten...) ruiken of proeven en kijk of je dat herkent.

Het is meer ervaren dan leren. Door geuren en smaken te herkennen leer je; niet uit een boekje.

Dat vrouwen beter zouden kunnen ruiken is al vaker gezegd... We zullen het eigenlijk nooit weten, want... welke vrouw is na de dood terug gekomen als man en heeft dat gezegd?

Michiel87 schreef:Hallo,

Mijn vrouw ruikt ook een stuk beter dan ik, heb ik gemerkt, en ook daarom heb ik bovenstaande vraag.

Graag jullie reacties en ervaringen! Misschien is het dan wel aardig om erbij te zetten hoelang het whisky drinken voor jou al een liefhebberij is.Bedankt!

Michiel, mijn vrouw ruikt echt veel beter dan ik en dat is, wetenschappelijk bewezen, echt waar. Ik drink al ruim veertig jaar whisky(én leef nog steeds én heb géén last van lever, nieren of dergelijke, allen te snel 'n lege portemonnee )

Om terug te komen op je vraag, in de praktijk leer én ervaar je 't best, dus

Komt en gaat allemaal vanzelf, give it time.



René

Michiel87 schreef:Misschien is het dan wel aardig om erbij te zetten hoelang het whisky drinken voor jou al een liefhebberij is.

Sorry: vergeten. Ik denk dat ik nu bijna 2 jaar echt actief ben.

I_SPEY schreef:Mijn vrouw, Michiel, ...

Ben ik de enige die dit een dubieuze zinsbouw vind?

Django schreef:

I_SPEY schreef:Mijn vrouw, Michiel, ...

Ben ik de enige die dit een dubieuze zinsbouw vind?

Nu wel, Django

Michiel,
Kijk ook eens in Re: Kun je te vroeg beginnen met het maken van proefnotities?

Het is een leerproces van jaren. En zoals John ook al aangaf als je een geur (ook smaak, maar toch vooral geuren en aroma's) niet kent kun je hem ook niet thuisbrengen en identificeren laat staan beschrijven.
Zelf ben ik al meer dan 40 jaar vrij actief, ook met andere dranken en dan vooral wijn, en heb ik ook aan alles en nog wat gesnuffeld (doe ik nog, hier achter me staan bijvoorbeeld verschillende potten honing) om maar een juist referentiekader en herkenning te krijgen.

De uitgebreide verhalen over een whisky moet je ook plaatsen in de tijd dat je van een borrel geniet. Een goede whisky heeft tijd en wat water nodig om al zijn aroma's vrij te geven. Dus als je 8 geuren leest zijn die niet zozeer gelijktijdig waargenomen maar (vaak en deels) na elkaar, eerst zonder en later met toevoeging van water en met walsen. Iets dat je eerst als "eik" herkent kan later "leer" worden en "koffie" kan overgaan naar "puur chocola" om eens wat te noemen.
Dat is een van de aspecten die whisky zo boeiend maken.


In Aroma's in Whisky staat een index van verwijzingen naar aroma gerelateerde onderwerpen.
Zie bijvoorbeeld ook:

• The Scotch Whisky Aroma Nosing Kit voor de liefhebber ?
• Maple syrup - Esdoornsiroop - Ahornsiroop
• Mint aroma's (ex- en intrinsiek) in Whisky
• Vanille in whisky?
• Fenolen: Medicinaal, turfachtig en rokerig: Peat (turf)
• Kruidig ~ spicy
• Aanlengen met water ?

En eigenlijk bijna alles in deze rubriek

Het is idd zo dat vrouwen beter ruiken dan mannen. Ik laat mijn vrouw altijd even ruiken als ik bepaalde geuren wil dubbel checken. Smaken en geuren onderscheiden is een proces van jaren, althans bij mij toch. Het is vooral praktijk gericht en dus heb je bij deze een mooi excuus om whisky te drinken, euh te proeven.

johan brugge schreef:Ik laat mijn vrouw altijd even ruiken als ik bepaalde geuren wil dubbel checken.

Bij mij haalt ze d'r neus al op als ze een leeg glas ziet Maar... betekent wel dat alle whisky in huis van mij is (cq. ik niet bang hoeft te zijn dat een fles ineens leeg is Niet te hard roepen; Skai groeit goed )

Michiel, in aanvulling op mijn voorgaande bericht (en een nachtje erover heen laten gaan) kan ik hierover nog wat uitweiden (wie er om vraagt krijgt het voor zijn kiezen ). Je vraag is nagenoeg alomvattend en gaat eigenlijk niet alleen over whisky. Maar ja hier zijn we natuurlijk voor de whisky.

Het antwoord op je vraag is natuurlijk een volmondig ja.
Het lijstje dat ik eerder gaf zijn allemaal zaken die dieper op specifieke aspecten, die onderdeel van het antwoord op je vraag zijn, ingaan.

Het ruiken en proeven is een proces van determineren (o.a. door vergelijken met hetgeen je in je geheugen hebt) en het vervolgens benoemen. Hierin kunnen de verschillende modellen zoals whisky-wheels behulpzaam zijn.
Kijk even in: Aanwijzingen voor het maken van proefnotities en open de verschillende links die daarin staan.

Je begint eigenlijk met aroma's of aroma-groepen. Dat is de geur, of eigenlijk een geurimpressie, die het eerst naar boven komt. Bijvoorbeeld "hij ruikt zoetig" (voorbeeld Glenmorangie Signet 46% of Aberlour a'bunadh, NAS, Batch 24, 60,2%, OB ). Dat is iets dat iedereen wel kan constateren, maar wat is zoetig in dit verband en in dit specifieke geval ? Dan ga je ruiken en walsen en kom je tot verdere precisering van dat zoetig, namelijk "honing, marshmallow, cake, chocolade, rozijnen" etc. etc. en dat telt natuurlijk lekker op.
Sterker nog, wat heet "honing" ? Er zijn enorme verschillen tussen honingsoorten (zie Aroma's (ex- en intrinsiek) in Whisky) of is het misschien iets dat daar wel op lijkt, bijvoorbeeld siroop (Maple syrup - Esdoornsiroop - Ahornsiroop).

Als je dan wat water toevoegt komen er meer lichtere geuren, (vluchtige) ester, vrij en zeg je misschien "hé dat ruikt fruitig". Dan volgt onmiddellijk de vraag "hoezo fruitig ?", "fruitig wat ?"
En dan ga je verder met je determinatie: "citrus", "appel", "sinaasappel", "pruim", "perzik", "abrikoos" etc., wat je maar herkent (of denkt te herkennen). En later misschien zelfs "appel" neen "Granny Smit" of "pruim", neen "Reine Claude" etc. Maar dan moet je die zaken natuurlijk wel een keer geproefd hebben.

Voor sommige mensen is dit niet leuk meer, die drinken een whisky "gewoon omdat hij lekker is" zonder in deze quasi wetenschappelijke zaken af te dalen. Voor anderen is het juist een van de mooie aspecten van whisky om ze op deze manier de analyseren te beschrijven en te bediscussiëren.
Ik doe beide. Eerste glas de analyse en daarna pas het eigenlijke genieten en onbekommerd proeven, en die combinatie is het voor mij

Beste Michiel,

In het boek "De Smaak van Whisky" leg ik op toegankelijke wijze uit hoe je geuren en smaken kunt leren herkennen en waarderen. Het is geen technisch boek maar het geeft je wel enkele handvaten bij je ontdekkingstocht door de wereld van whiskygeuren en -smaken.
Slainte Mhath,
MacOffringa

Bedankt voor alle opmerkingen! Ik ga eens lekker een aantal van die links bekijken en whiskies proberen.

Ik heb nu ook "The single malt whisky flavour map" gevonden. Handig.

Michiel; ik weet niet of je hem op Smaak diagram van een aantal (Classic) Malts gevonden had?

'k Heb 'm gisteren in een winkel gekregen, maar had 'm inmiddels op het forum ook teruggevonden ja!

Alles is te leren dus waarom dit niet

Overigens zijn de meeste mensen helemaal niet bereid om aan hun smaak te werken. De meeste mensen zijn enorme gewoonte dieren.
Van de week zat ik zakelijk met iemand en dat ging over de ontwikkeling van een hulpmiddel om het te koken te vereenvoudigen. Wat het is blijft nog even geheim en is ook niet van belang.
Een onderzoek wat ze gedaan hadden bleek dat een groot deel van de mensen per seizoen (winter of zomer) voor het avondeten terugvalt op 20 recepten!!!!
Als smaakgoochelaar vind ik dat een trieste constatering en het was beslist een degelijk onderzoek.

Laten we er vanuit gaan dat ieder die DIT leest WEL aan z’n smaak wil werken.

Ik blijf er dan nog wel bij dat de meeste whiskyliefhebbers zich teveel op whisky focussen net zoals de meeste wijnliefhebbers zich teveel op wijn focussen. De meeste whiskyliefhebbers zullen best wel eens een festival bezoeken en regelmatig naar een whiskyproeverij gaan. Of je daar je smaak ontwikkelt valt te betwijfelen. Je maakt kennis met een reeks whisky's.
Daarmee ontwikkel je je smaak (reuk is eigenlijk belangrijker) wel iets maar veel illusie zou ik er niet over hebben.

Wat suggesties om je smaak te trainen uit mijn eigen praktijk

• Ga eens naar een proeverij van: brood, olijfolie, chocolade, balsamico, thee of kaas.
• Ga eens naar een kookworkshop. Doe dan een keuken die je NIET kent.
• Koop bij ieder bezoek aan een vreemd land een paar potjes kruiden (sausjes, smeersel mag ook) die je NIET kent en probeer er thuis wat mee te doen. Ruik er eerst eens aan. Proef eens. Week eens in water en proef. Week eens in olie en proef.
• Ik bestel als ik uit eten ga altijd iets wat ik NIET ken. Dat wordt wel steeds lastiger
• Bak zelf brood en dan niet met een machine maar zelf. Ervaar hoe gist ruikt en smaakt. Maak eens zelf een rozijnenbrood. Koop daarvoor 6 soorten rozijnen en selecteer droog welke je de beste vind. Let op dingen als zwavel. Laat ze een nacht wellen en doe de selectie opnieuw en laat je verrassen door een andere uitkomst. Overigens rozijnen wellen in de whisky en dan in een cake verwerken is geen slecht idee.
• Wissel met buitenlandse vrienden recepten uit. Ze staan wel in de kookboeken die we hebben maar zijn vaak vernederlandst
• Varieer regelmatig van tandpasta, shampoo, scheercreme etc
• Neem niet steeds dezelfde soort rijst op pasta.
• Nog beter maak eens zelf pasta. Zo moeilijk is het niet.
• Haal bij verschillende winkels boodschappen.
• Ruik aan dingen voor je ze eet. Soms moet je het juist niet doen maar door het nooit te doen leer je dat niet.

Door je smaak te trainen kan je ALLES beter proeven en niet alleen whisky.

Een getrainde smaak heeft ook nadelen: ik ben de laatste weken bezig met het maken van chocolade lekkernijen. Van luxe whisky truffels tot chocolade repen voor kinderen.
Collega’s zijn altijd een gewillig slachtoffer. Na het eten van mijn chocobars hoeft er niemand meer een mars, twix of iets dergelijks. Hetzelfde geld voor de whisky truffels. Zelfs die van de chocolaterie redden het niet meer.
Ik heb wel 5 soorten cacao staan blenden om op een niet te bittere maar wel volle smaak uit te komen. Hierdoor zijn mijn truffels overigens maar 73% fair trade
Een voordeel van bewust met smaak bezig zijn is een kritische houding die er voor zorgt dat je niet te dik bent. Ik steek alleen ECHT lekkere dingen in m’n mond en die komen niet de hele dag voorbij.
Dus een industriële Tom poes laat ik voorbij gaan. Komt een collega met een appeltaart die door z’n moeder is gemaakt waag ik wel een gokje.
Je zal versteld staan hoeveel smaken ik uit die appeltaart kan terugvinden in de diverse whisky's.

Ik ben geen kenner van whisky en ken al die merken en regio's niet. Ik ben wel een belever van smaken en dat heb ik NIET met het drinken van whisky opgedaan. Wel is het dat door meer ervaring met smaken ik whisky meer ben gaan waarderen.