Structuur en balans of evenwicht in whisky
Geplaatst: 13 Mei 2011, 11:21
Hoewel het met regelmaat ter sprake komt is er vreemd genoeg nog geen afzonderlijk onderwerp voor "structuur en balans of evenwicht in whisky".
Het wordt wel genoemd in Aanwijzingen voor het maken van proefnotities, maar dat is het dan ook.
In Hoe beoordeel je een whisky? ben ik in het deel-onderwerp Balans wel vrij uitgebreid op dit onderwerp ingegaan maar daar verdwijnt het in totale discussie. Vandaar dat ik dat hier neerzet als, laat ik zeggen uitgangspunt.
Balans is behoorlijk ver uitgewerkt en gevestigd in de Wijn-wereld. Het heeft te maken met de structuur van een drank en staat echt voor "evenwicht".
Balans is een, niet onbelangrijke component, van de "Totale indruk" van een Whisky, het is zeker niet synoniem daarmee. Je kunt eigenlijk meerdere verschijningen van balans onderscheiden. Meestal wordt gesproken over een smaakbalans en totaalbalans. Een goede structuur is een belangrijke organoleptische eigenschap van whisky.
Zelfs in de geur op zich zit, of althans hoort, balans. De geurbalans houdt in dat er niets te snuffelen valt dat er niet in past of hoort. En ook dat de verschillen niet té uitgesproken zijn. Dit is niet zo zeer iets uit de Wijn-wereld maar lijkt me juist op Whisky van toepassing. Dit is ongetwijfeld ook de meest subjectieve balans-vorm.
De smaakbalans, of beter eigenlijk de degustatie balans. Hoe is de smaak in de mond m.b.t. de verschillende componenten ? Zijn de basis-smaken met elkaar in balans en in overeenstemming met het mondgevoel ? Niet té droog, té zoet, té bitter etc.
En de structuur-balans. Die komt dichter bij de totale indruk, maar is daar toch een onderdeel van.
Is de geur, het totaal aan aroma's en de ontwikkeling daarvan, in overeenstemming met de smaak, het mondgevoel en de afdronk, en zelfs, hoewel bij Whisky wat tricky, de kleur. De nadruk ligt hier echt op in "overeenstemming". Als je dit betrekt bij een score dan geldt dit zowel voor een Whisky van zeer hoge- als gemiddelde of zelfs lage-kwaliteit.
Bijvoorbeeld bij een complexe ontwikkeling van de neus hoort een complexe ontwikkeling in de mond. Als die heel verfijnd is past daarbij een gemiddeld lange afdronk. Als een Whisky echter een zeer uitgesproken en krachtige neus heeft verwacht je dat ook in de mond en hoort daarbij een lange, beklijvende afdronk.
P.s. Wat ik overigens wel mooi vind is de term "Een grote Wijn" of "Een hoge wijn". In de Wijnwereld wordt dit gebruikt voor een Topper, het summum van hoge kwaliteit. Een Wijn met een hoge complexiteit, verfijnde neus en smaak die volledig in balans zijn etc. etc. Komt ook voort uit de kwalificaties van Wijnen zoals "Grand Cru", Premier Cru" etc.
Klink toch mooi "Dit is een hoge Whisky" en ook "Dit is een grote Whisky" (zeg scores in de 90 of iets).
Het wordt wel genoemd in Aanwijzingen voor het maken van proefnotities, maar dat is het dan ook.
In Hoe beoordeel je een whisky? ben ik in het deel-onderwerp Balans wel vrij uitgebreid op dit onderwerp ingegaan maar daar verdwijnt het in totale discussie. Vandaar dat ik dat hier neerzet als, laat ik zeggen uitgangspunt.
Balans is behoorlijk ver uitgewerkt en gevestigd in de Wijn-wereld. Het heeft te maken met de structuur van een drank en staat echt voor "evenwicht".
Balans is een, niet onbelangrijke component, van de "Totale indruk" van een Whisky, het is zeker niet synoniem daarmee. Je kunt eigenlijk meerdere verschijningen van balans onderscheiden. Meestal wordt gesproken over een smaakbalans en totaalbalans. Een goede structuur is een belangrijke organoleptische eigenschap van whisky.
Zelfs in de geur op zich zit, of althans hoort, balans. De geurbalans houdt in dat er niets te snuffelen valt dat er niet in past of hoort. En ook dat de verschillen niet té uitgesproken zijn. Dit is niet zo zeer iets uit de Wijn-wereld maar lijkt me juist op Whisky van toepassing. Dit is ongetwijfeld ook de meest subjectieve balans-vorm.
De smaakbalans, of beter eigenlijk de degustatie balans. Hoe is de smaak in de mond m.b.t. de verschillende componenten ? Zijn de basis-smaken met elkaar in balans en in overeenstemming met het mondgevoel ? Niet té droog, té zoet, té bitter etc.
En de structuur-balans. Die komt dichter bij de totale indruk, maar is daar toch een onderdeel van.
Is de geur, het totaal aan aroma's en de ontwikkeling daarvan, in overeenstemming met de smaak, het mondgevoel en de afdronk, en zelfs, hoewel bij Whisky wat tricky, de kleur. De nadruk ligt hier echt op in "overeenstemming". Als je dit betrekt bij een score dan geldt dit zowel voor een Whisky van zeer hoge- als gemiddelde of zelfs lage-kwaliteit.
Bijvoorbeeld bij een complexe ontwikkeling van de neus hoort een complexe ontwikkeling in de mond. Als die heel verfijnd is past daarbij een gemiddeld lange afdronk. Als een Whisky echter een zeer uitgesproken en krachtige neus heeft verwacht je dat ook in de mond en hoort daarbij een lange, beklijvende afdronk.
P.s. Wat ik overigens wel mooi vind is de term "Een grote Wijn" of "Een hoge wijn". In de Wijnwereld wordt dit gebruikt voor een Topper, het summum van hoge kwaliteit. Een Wijn met een hoge complexiteit, verfijnde neus en smaak die volledig in balans zijn etc. etc. Komt ook voort uit de kwalificaties van Wijnen zoals "Grand Cru", Premier Cru" etc.
Klink toch mooi "Dit is een hoge Whisky" en ook "Dit is een grote Whisky" (zeg scores in de 90 of iets).