Ik wist van tevoren niet echt wat ik moest verwachten, we reden een terrein op waar ook een restaurant aanwezig was (waar we zouden eten die avond) een B&B (waar we gingen overnachten) een conferentiecentrum en een kanoverhuur. Later leerden we nog dat je ook kon trouwen op het terrein, kortom.. multifunctioneel zullen we maar zeggen!
We begonnen met een drankje in het restaurant waarna we werden opgehaald voor de rondleiding en tasting.
De rondleiding begon met een gelikt reclamefilmpje hoe men zo op het idee gekomen was whisky te gaan stoken. Een filmpje dat overigens talloze keren werd stopgezet door de tourguide die -eerlijk is eerlijk- op een leuke manier nog e.e.a. wist toe te voegen. Daardoor duurde het filmpje van 9 minuten overigens wel bijna een half uur.
Lang verhaal kort:
Was ooit een varkensboerderij, tot 2x toe geruimd vanwege de varkenspest, zoon wilde daar niet mee door, alternatief idee: bier brouwen (dat doen ze ook nog steeds tot op de dag van vandaag) en fruitteelt (het is een gebied waar van oudsher veel kersen e.d. verbouwd worden).
Naast veel gedoe met kersen zelf (ziektes, kou, verloren oogst) had men een wurgcontract met Jumbo maar er zat een loophole in: als men de kersen zélf zou gebruiken hoefde men niet te leveren. Dus kwam zoonlief op het idee om schnapps te stoken. Ketel gekocht. Schnapps gestookt, bleek totaal geen markt voor in NL (lijkt me dat je zoiets van tevoren uitzoekt maar ok) en door oplopende graanoverschotten (de speciaalbiermarkt breek je niet zomaar op in) besloot men aldus "bier.. graan .. ketel.." op de whiskybus te springen.
En dat was een gruwelijk succesverhaal. Meerdere internationale prijzen.
Zilveren medaille voor hun eerste vat op de Londen Spirits Competition met een score van 87.
Het klonk allemaal schandalig imposant tot zover.
Overigens ligt het landgoed bovenop een breuklijn. Daardoor komt er veel grondwater naar boven dat ijzer en mangaan bevat (en dus een roestbruinige kleur). Dat gebruikt men om de whisky af te wateren (en hoppa, gratis kleur
)Het idee is dat ze alles zo natuurlijk en circulair mogelijk doen, met minimale verspilling e.d.
(Beetje gelijk aan het verhaal dat ik in Stauning hoorde afgelopen zomer, zie Daan @ Stauning Danish whisky)
Kortom, mooi praatje tot zover. Nu was het tijd om te beginnen met de daadwerkelijke rondleiding. En dat begon meteen apart. Het mouten... wordt uitbesteed aan Zeeland (ja, I kid you not). Achteraf nog gevraagd waarom men met deze circulaire groene praat vrachtwagens op en neer laat gaan om het graan in Zeeland te mouten, het antwoord dat ik kreeg: "Tja, mouten is echt een proces met een enorme CO2-afdruk, daar zijn ze in Zeeland beter op ingericht, die vangen dat op, scrubben dat, etc.". Hmm. ok. "oh en mocht er ooit iets misgaan daar in het botlekgebied, haha dan maakt dat ook minder uit" .. eh..?
We gaan door naar de mashtun. Er hing een grote kanopeddel aan de muur (herinneren jullie de kanoverhuur nog?) dat bleek niet enkel decoratief: men masht met de hand. Jep, dat hoort je goed. Roeren roeren roeren! Ik zou geen ruzie maken met de desbetreffende heren. Zullen inmiddels aardige spierbonken zijn. (Ze krijgen volgend jaar wel een upgrade, volgens de tourguide moesten ze dan een sportschoolabonnement gaan nemen)
Na het fermenteren wordt er vervolgens gestookt in het ene kleine simpele keteltje dat eigenlijk voor de schnaps was aangeschaft.
Opbrengst per run: 15 liter.
Weekopbrengst ongeveer 450 liter.
Kortom, men kan in een week tijd nét een vat afvullen (of net niet afhankelijk van hoe groot het vat is).
Het ieniemienie keteltje
We kwamen aan bij het warehouse. Er waren er 2 op het terrein. Meer kon niet, want dan moest men een eigen brandweer hebben blijkbaar. Hier vertelde de tourguide tussen neus en lippen door trouwens dat ze de vaten tot 7 keer gebruiken (dus t/m 7th fill!) daarna "waren ze wel een beetje op" en gingen ze er mee knutselen. (de staven werden gebruikt als tastingplankjes e.d.)
De matige opbrengt per week uit de ketel vond ik destijds een slechte voorbode en in het warehouse werd mijn vermoeden verder bevestigd.
De tourguide vertelde heel trots over de verschillende rijpingen die er lagen "daar vooraan 2 op ex-rumcasks" en "we hebben van alles! PX, oloroso, manzanilla, palo cortado" maar toen er vragen uit de groep kwamen wanneer de rumcasks beschikbaar zouden komen, kwam de aap uit de mouw "je nee die zijn privé van 2 Haarlemmers, die hebben een heel vat gekocht, ja kijk de boel moet ook blijven draaien he en da's 1 manier om aan geld te komen".
Voor wie nog niet bij is, dit is éxact waar ik afgelopen zomer in Stauning ook tegenaan liep (en die hebbben gruwelijk veel meer capaciteit, maar ook navenante vraag naar hun product) en het is een situatie waar je denk ik in Schotland misschien minder snel last van hebt bij een tour, zeker bij de gevestigde namen;
Als je niet veel kunt produceren, maar je hebt wel kosten die doorlopen, en whisky moet minimaal 3 jaar rijpen.. dan kun je er donder op zeggen dat er niet heel veel gebotteld gaat worden dat heel veel ouder is dan die 3 jaar. Daarvoor heeft men simpelweg de (financiële) ruimte niet.
Helaas bij Stauning ook het geval want whisky heel veel ouder dan 3 jaar verkopen ze ook daar simpelweg niet, om dezelfde reden.
Met de uitbreiding na de geldinjectie van Diageo kunnen ze daar overigens nu eindelijk eens vaten laten liggen, maar dat gaat nog wel even duren.
En die hele geldinjectie kregen ze ómdat hun basisproduct oprecht imposant was. Is dat hier ook zo? Daarover later meer..
Een van de warehouses. Achterin een vat om de angel's share te meten.
En toen kwamen we terug bij de ruimte waar we ook begonnen waren met het gelikte reclamefilmpje. Wie weet werd ik tijdens de tasting in het ongelijk gesteld over BUS Whisky en de verschillende beschikbare bottelingen/rijpingen. Er stonden een paar flessen klaar, een "normale" bourbonrijping, 2 sherry-rijpingen, en een bijzondere botteling van een Russisch Stout bier.
Het woord "tasting" hier (ik heb mijn vriendin nog gevraagd waar ze nou precies voor betaald had) was wat teleurstellend, want we kregen enkel een drammetje van het "normale" 3yo bourbonspul. Ik dacht nog "ach, dan komt de rest wel bij het eten gok ik zo" maar ook dat bleek een misvatting.
Overigens was hun 3yo niet slecht, maar om eerlijk te zijn snap ik met de beste wil van de wereld niet hoe dit 87 punten gescoord heeft.
Het was bijna newmake met een licht zoetig smaakje van bourbon (maar wel behoorlijk bruin, en dat kwam vermoedelijk niet door het vat).
Het was afgewaterd naar 46% en de smaak bleef ook amper hangen.
Met de beste wil van de wereld kwam ik niet verder dan 80 punten.
Wat flesjes. Niet bij de tour en "tasting" inbegrepen. Let vooral op de kleur van de linker fles. Dit is een 3/4yo bourbon! Komt dus door het water dat men gebruikt.
Ohja, je moest volgens de tourguide geen water toevoegen. Was onzin. Men had dit namelijk bij Organon laten testen. Maakte 0,0 verschil.
Nou, goed om te weten!
De tourguide vertelde nog hoe bijzonder de andere bottelingen waren. Ja nee die had men lang niet altijd op voorraad. Als er toevallig een vat rijp genoeg was bottelde men het af maar dat kon je dan alleen via de website bestellen (niet daar ter plekke in het winkeltje, gek genoeg).
En dat was het voor de rondleiding. Het voelde wat underwhelming, maar goed, we hadden het diner nog..






