Whisky smaakt naar zijn omgeving

[semtex]

Ook ervaren proevers laten zich vangen: de omgeving waarin ze whisky proeven, bepaalt mee hoe die smaakt.

Van onze redacteur Pieter Van Dooren

Psychologen weten al langer dat de omgeving je waarneming beïnvloedt. Kleuren veranderen wanneer je ze tegen een andere achtergrond ziet. Wijn uit een zwart proefglas (dat je verhindert de wijn zelf te zien) smaakt tot de helft zoeter als je hem in een ruimte met rood licht drinkt, vergeleken met wit, blauw of groen. Wie zijn koffie graag sterk heeft, gaat meer drinken in een fel verlichte ruimte; wie hem liever wat slapper heeft, drinkt meer in een schemerig verlichte ruimte.

Maar dat zijn simpele vaststellingen: één eigenschap onder invloed van één factor. Charles Spence en zijn collega's aan de universiteit van Oxford zagen het groter: hoe verandert de totaalindruk van whisky, een behoorlijk complex smaak-, geur- en kleurpatroon, door de eveneens complexe sfeer van de ruimte waarin hij gedronken wordt? Zoals ze het zelf noemen in het vakbladFlavour: hoe zit het met de 'multisensorische integratie'?

In een eerste haalbaarheidsstudie kregen 18 vrijwilligers (12 vrouwen, 5 mannen en 1 'niet gespecificeerd') vier scheutjes van een twaalf jaar oude single malt - uit een piepschuimen beker. Een keer gewoon in het lab, de andere keren ook in het lab, maar terwijl ze op een beeldscherm patronen te zien kregen die aan grassen, zoetheid of houtnerven deden denken. En ja hoor, de whisky smaakte navenant.

Nu werd het ernst. De vorsers zetten een grootse proeverij in Londen op, met 441 deelnemers en echte beoordelingsformulieren. Ze richtten er drie ruimtes in. In de Nose Room zat je in tuinstoelen tussen potplanten op een grasmat. Een parfumier had voor een luchtje van galbanum en violet gezorgd, de klankband gaf vogeltjes en ruisende bomen, met af en toe een schaapje. De whisky smaakte er 'grassig'.

In de Taste Room was alles rond en rood en zacht, met een zoetige geur en tinkelende belletjes. Hoewel de deelnemers wisten dat ze dezelfde whisky kregen als daarnet, beoordeelden ze hem zoeter. In de Finnish Room waren vloer en muren van hout, net als de stoelen. De parfumier had gezorgd voor een lichte geur van ceder en tonkaboon, en er klonk geluid van een knapperend houtvuur, ritselende droge bladeren en af en toe een paar noten contrabas. Nu kwam het hout in de smaak naar voren.

In elke ruimte verschoof de smaak zo'n 10 tot 20 procent; de omgeving zegt dus ook niet alles. Maar in elk geval is whisky proeven een totaalbeleving.

Ten behoeve van de organisatoren van whiskyproeverijen: de houtige whisky bij het haardvuur was de lekkerste. En ten behoeve van lepe verkopers: na hun experiment betwijfelen de onderzoekers of mensen wel zo goed zijn in het herkennen van het verschil tussen (goedkopere) 'blended' whisky en chique 'single malt' als ze van zichzelf denken.



© 2013 Corelio
Artikelinformatie
Datum publicatie: 24 oktober 2013
Bron: De Standaard
Editie: DS2
Pagina: 9
Aantal woorden: 479
Auteur: Pieter Van Dooren

[totalatool]

Eh, als je de ruimte zelf voorziet van een geur, dan vind ik het geen wonder dat je dat ruikt terwijl je de whisky proeft.

[semtex]

het gaat er niet om dat je dan die geur ruikt...maar dat je vooral smaakt wat je ruikt.

[totalatool]

Het mag hopelijk bij de organisatoren van die test wel bekend zijn dat reuk- en smaakzin aan elkaar gekoppeld zijn?

Overigens geloof ik zeker dat omgeving invloed heeft! Ik denk alleen dat de test niet representatief meer is als je daadwerkelijk bepaalde geuren in de ruimte verspreidt tijdens de proefsessie.

[whiksy]

Jammer dat ze parfums hebben gebruikt, geur hangt zeker bij whisky juist samen met de smaak. Zou die 10 tot 20% verschuiving er ook zijn met alleen de geuren zonder de omgeving? Of andersom?
En ook jammer dat de proevers zelf wisten dat ze dezelfde whisky's te proeven kregen.

Leuk onderzoek, maar had imo meer uitgehaald kunnen worden.

- edit, ik typ niet snel genoeg -

[Matti]

Verre van wetenschappelijk verantwoord dit onderzoek (in ieder geval zoals het uit het bericht naar voren komt). Veel te veel variabelen, verkeerde aannames, verkeerde methodes...

[semtex]

Inderdaad. En dat voor een toch wel befaamde universiteit als die van Oxford.
Ofwel hebben die "onderzoekers" hun directie eens goed liggen gehad.
Tienduizenden euro geld gekregen om whisky aan te kopen, zogezegd voor "een studie".

Moet ik aan de KU Leuven anders ook maar eens proberen